01 RAKKEE SUKPARSERT
"ความยั่งยืนของชุมชน
มาจากความเข้มแข็ง
ของประชาชน"
รักกี้ สุขประเสริฐ
องค์การบริหารส่วนตำบลย่านยาว จ.พิจิตร
รักกี้ สุขประเสริฐ
พลังประชาชน ร่วมฟื้นฟูแม่น้ำพิจิตรให้อยู่คู่ชุมชนอย่างยั่งยืน
“รักกี้ สุขประเสริฐ” นายกองค์การบริหารส่วน
ตำบลย่านยาว ผู้ก่อตั้ง “กลุ่มขุนศึกลูกพ่อกอบกู้แม่น้ำ
พิจิตร” หนึ่งในผู้นำชุมชนที่ยึดโยงวิถีชีวิตของผู้คนกับลุ่ม
น้ำสายสำคัญอย่าง “ลำน้ำพิจิตร” ที่เป็นทั้งอู่ข้าวอู่น้ำ เป็น
เส้นทางสัญจร แหล่งรวมวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณี
วัฒนธรรมของคนพิจิตรมาอย่างยาวนาน ให้หวนกลับคืน
มา หลังจากที่ครั้งหนึ่งสายน้ำแห่งชีวิตลำนี้เคย “ตาย” จาก
น้ำมือของผู้คน
“ผมเกิดที่ ตำบลย่านยาว จังหวัดพิจิตร ตั้งแต่จ่า
ความได้ก็เห็น แม่น้ำพิจิตรหมดสภาพ และต่อมาเมื่อได้เป็น
ผู้ใหญ่บ้าน รู้ว่าชาวบ้านเดือดร้อน น้ำบาดาลสูบไม่ขึ้น จึง
ได้พยายามที่จะฟื้นฟูแม่น้ำพิจิตรแห่งนี้ แต่ไม่มีใครร่วมด้วย
ทั้งที่ความยาวถึง 127 กิโลเมตรไหลผ่าน 4 อำเภอ 32 หมู่บ้าน
ถือเป็นเรื่องใหญ่มากของจังหวัด และจุดนี้เองที่ทำให้นิ่งเฉย
ไม่ได้จนเป็นแรงผลักดันให้ผมลุกขึ้นมากอบกู้แม่น้ำพิจิตร
ให้กลับคืนมา"
รักกี้ยังเล่าถึงปัญหาแม่น้ำพิจิตรที่เสื่อมสภาพ
เป็นแม่น้ำต้นที่ไม่สามารถไหลผ่านไปไหนได้ ทั้ง ๆ ที่สมัย
บรรพบุรุษ รุ่นปู่ย่าตายายได้ใช้ทำการเกษตร ทำมาหากิน
หาบกล้วยลงเรือล่องแม่น้ำขายเป็นอาชีพเลี้ยงชีวิต เมื่อ
ชาวบ้านมีความเดือดร้อนสูบน้ำไม่ขึ้น จึงต้องการที่จะกอบ
กู้แม่น้ำสายประวัติศาสตร์นี้กลับคืนมาให้ลูกหลานได้ใช้ต่อ
ไป การสืบหาต้นตอของการทำให้แม่น้ำพิจิตรตันไม่เพียง
แต่พบว่ามีโรงสีเทแกลบหินทรายและปูนลงแม่น้ำเท่านั้น
แต่ “รักกี้” ยังพบอีกว่า มีอาคารกั้นน้ำระหว่างแม่น้ำน่าน
กับแม่น้ำพิจิตร จึงรวบรวมความกล้าปนกับใจที่เด็ดเดี่ยว
ต้องการแก้ปัญหาให้สุดแม้ไม่รู้ว่าเสี่ยงกับข้อหาบุกรุกสถาน
ที่ราชการก็ตาม แต่ก็ตัดสินใจบุกเข้าไปดูในอาคารหลังนั้น
จนพบว่ามีเครื่องปั่นไฟ แต่ใช้งานไม่ได้ จึงนำแบตเตอรี่และ
พาชาวบ้านมาช่วยกันซ่อมแซม สุดท้ายเครื่องปั่นไฟใช้งาน
ได้ ทำให้สามารถเปิดปิดประตูระบายน้ำของทั้งแม่น้ำน่าน
และแม่น้ำพิจิตรให้ไหลมาสู่กันได้
“ผมขี่มอเตอร์ไซค์ไล่ตรวจดูสภาพสีน้ำทุกวัน เพราะ
แม่น้ำพิจิตรมีบางช่วงที่วางท่อ และบางช่วงก็ยังไม่ได้วางท่อ
จึงต้องมีการประสานนายอำเภอและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อขอเปิด าให้ไหลผ่านจากต้นแม่น้ำพิจิตรในตำาบลย่าน
ยาว ไหลลงไปสุดที่ตำบลบางคานใช้เวลาทั้งหมด 28 วัน
ซึ่งการขี่มอเตอร์ไซด์เข้าไปตรวจสภาพน้ำทุกวัน ก็ได้มวลชน
เข้ามาร่วมกันมากขึ้น ทำให้เห็นว่าพลังมวลชนคือพลังแห่ง
การเปลี่ยนแปลงและก่อเกิดที่สำคัญ จนเกิดการตั้งกลุ่มโดย
ใช้ชื่อว่า “กลุ่มแม่น้ำพิจิตร" แต่คนพิจิตรมีความเชื่อในหลวง
พ่อปู่พญาโคตรตะบอง จึงได้ลงความเห็นตั้งชื่อกลุ่มเครือข่าย
ภาคประชาชนนี้ว่า “กลุ่มขุนศึกลูกพ่อกอบกู้แม่น้ำพิจิตร
จากรุ่นแรกมีเพียง 9 คน ปัจจุบันมีถึง 300 คน ไม่ใช่แค่กลุ่ม
อนุรักษ์แม่น้ำพิจิตรเท่านั้น แต่ยังเป็นการรวมพลังของทุก
กลุ่มทั้งเกษตรกร และกลุ่มด้านอื่น ๆ มาร่วมมือกัน”
จากการฟื้นฟูลำน้ำพิจิตรไม่เพียงได้คลองต้นทุน
ยังได้คลองข้อต่อสาขาของแม่น้ำพิจิตรเพิ่มอีกถึง 58
กิโลเมตร รวมถึงยังได้ขนบธรรมเนียมประเพณี แหล่งท่อง
เที่ยว มีการแข่งขันเรือยาว ลอยกระทง และมีวัดที่สำคัญใน
ประวัติศาสตร์ที่แม่น้ำพิจิตรผ่านอยู่ทั้งหมดอีก 32 วัดกลับ
มาด้วย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า
ความยั่งยืนของชุมชนที่เกิดขึ้นได้นั้น มาจาก
พลังความร่วมมือที่เข้มแข็งไปในทิศทางเดียวกันของภาค
ประชาชนในการสร้างสรรค์ประโยชน์เพื่อส่วนรวม และตั้ง
มั่นที่จะส่งต่อให้กับลูกหลานในรุ่นต่อไป
วันนี้กลุ่มขุนศึกฯ ก็ยังคงเดินหน้าร่วมกับทุกภาค
ส่วนสร้างการเปลี่ยนแปลงในทุกบริบท โดยเฉพาะสร้าง
การมีส่วนร่วมของเยาวชนอนาคตของชาติในการปลูก
ฝั่งหยั่งรากลึกในประวัติศาสตร์ลุ่มแม่น้ำพิจิตรที่ถูกบรรจุ
ลงในหลักสูตรของโรงเรียนทั้ง 2 ฝั่ง เสมือนเป็นการบอก
เล่าเรื่องราวความรัก ความผูกพัน และความหวงแหน
ตลอดจนถึงการธำรงรักษาลำน้ำแห่งนี้ให้ยังคงเป็นราก
แก้วที่โอบอุ้มผู้คนในการดำรงชีวิตไปอีกนานแสนนานได้
อย่างยั่งยืน
Rakkee Sukparsert | Yan Yao Subdistrict Administrative Organization, Phichit
People power for reviving Pichit rivers to nurture community
"Sustainability of the community
lies in the people power."
For some people, a leader means
the head
of a nation or a large orga-
nization. For communities; however,
a leader is a person who brings
about lasting "positive impacts." This
type of leader has the best interest
of the community and its people at
heart. He strives for sustainable
changes that can be passed on to
next generations Rakkee Sukparsert,
of Yanyao SAO, Is
the Chief Executive
one such leader. Rakke founded "War-
riors of the Pichit River" which focuses
on restoring the main river of the com
munity.
"I was born in Yanyao subdis-
trict, Pichit province. For as long as I
can remember, the Pichit River was
always been dull and contaminated
although before that it had been the
major source of agriculture and life
for our ancestors", Rakkee recalled,
When he was the head of the village,
he discovered that villagers could not
pump groundwater. He dug deep to
the cause of river damage and found
some neglected truths. The river was
heavily contaminated by heavy met-
als of rice husk ash and other mate.
rials from the nearby rice mill. He also
discovered a water barrier between.
Nan River and Pichit River, preventing
it from flowing. Without hesitation,
Rakkee embarked on a journey to re-
storing the Pichit River with the help
of both the locals and the authori-
ties. Eventually, the Pichit was revived:
Its restoration brought along with it
abundance of life, long-forgotten tra-
ditions, tourism, etc.
Rakkee believes that through.
inclusion and cooperation, sustainable
community can be attained