โนรา รำพื้นฐาน สายตระกูลขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่ม เทวา)
ภาคผนวก ข
เครื่องแต่งกายโนราและเครื่องดนตรีโนรา
เครื่องแต่งกายโนรา เป็นองค์ประกอบสำคัญของการแสดงโนรา นับเป็นเอกลักษณ์และปรากฏอยู่ทั่วไปในการแสดงโนราของภาคใต้ โดยมีการร้อยชุดเครื่องแต่งกายด้วยลูกปัดหลากสี มีการนำองค์ประกอบและเครื่องแต่งกายอื่น ๆ มาประกอบร่วมกันจนสมบูรณ์แบบ ดังตัวอย่างต่อไปนี้
เครื่องแต่งกายโนรา (ด้านหน้า)27
(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)
เครื่องแต่งกายโนรา (ด้านข้าง)28
(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)
คลุมไหล่
ผ้าห้อย-ผ้าห้อยหน้า
สนับเพลา-กางเกงสีขาว
ผ้านุ่ง
เล็บปลอม
เครื่องแต่งกายในรา (3)31
(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)
นักดนตรีและเครื่องดนตรีโนรา
เป็นสิ่งสำคัญสิ่งหนึ่งที่ช่วยการแสดงโนรามีความไพเราะน่าฟัง และสมบูรณ์แบบสนุกสนานกลมกลืนกันระหว่างนักแสดงและนักดนตรีในแต่ละคณะ โดยมีบทบาทและมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการแสดงโนราเป็นที่นิยมในภาคใต้
เครื่องดนตรีโนรา32
(ที่มา : รุยาภา รอดทิม : 2560)
เครื่องดนตรีของโนราประกอบด้วยดนตรีทั้งหมด 6 ชนิด คือ ทับ กลอง โหม่ง ฉิ่ง แตระ และปี่ เครื่องดนตรีจะเป็นเครื่องให้จังหวะ โดยมี “ทับ” เป็นเครื่องดนตรีนำและให้จังหวะ ส่วน “กลอง” “ฉิ่ง” และ “แตระ” จะบรรเลงจังหวะประกอบตาม โดยให้สอดคล้องกับจังหวะ “ทับ” ในส่วนของ “ปี่" เป็นเครื่องดำเนินทำนองและเปลี่ยนเพลงตามจังหวะของ “ทับ”
สำหรับการนั่งบรรเลงดนตรี นิยมนั่งบรรเลงกับพื้นเวทีที่ศิลปินโนราแสดง โดยนิยมนั่งบริเวณด้านหน้าฝั่งซ้ายของเวทีหรือโรงโนรา โดยนิยมให้เครื่องดนตรี “ทับ” วางด้านนอกสุด โดยนักดนตรีที่ตีทับสามารถมองเห็นผู้นำได้ชัดเจนมากที่สุด และเครื่องดนตรีที่วางและนั่งบรรเลงใกล้กับ “ทับ” คือ “กลอง” และ “ปี่” จะนั่งบริเวณใกล้ชิดกับ “โหม่ง” “ฉิ่ง” และ “แตระ” ในบางครั้งอาจจะมีซอเข้ามาร่วมบรรเลงเข้ากับปี่ ซึ่งถ้าหากมองโดยรวมแล้วนิยมนั่งเรียงแถวเฉียงหรือแถวตรงด้านข้างของเวที