โนรา รำพื้นฐาน สายตระกูลขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่ม เทวา)

ภาคผนวก ก

กระบวนการรำเพลงโค การรำเพลงนาด และการรำท่าครู

กระบวนการรำเพลงโค การรำเพลงนาด และการรำท่าครู ของโนราสายตระกูลโนราขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่ม เทวา) จังหวัดพัทลุง นอกจากจะมีท่านขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่ม เทวา) และศิษย์แล้วยังมีโนราจอน เพ็ญจำรัส จากตำบลปากรอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา ได้ร่วมออกแบบและฝึกหัดเมื่อคราวเป็นนักดนตรีเป่าปี่และช่วยกันดูแลการรำของนักศึกษา วิทยาลัยครูสงขลา ใน พ.ศ. 2513 และถ่ายทอดสู่โนราผู้ช่วยศาสตราจารย์สาโรช นาควิโรจน์ ศิษย์เอกของโนราขุนอุปถัมภ์นรากร (พุ่ม เทวา) ใน พ.ศ. 2515 และถ่ายทอดต่อมาให้กับศิษย์คนอื่น ๆ และโนราผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ สงวนศิลป์ ศ.สาโรช มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา ใน พ.ศ. 2519 จนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2561)

ด้านท่ารำนั้นมีตัวอย่างดังต่อไปนี้

กระบวนการรำเพลงโค

(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)²⁴

กระบวนการรำท่านาค

(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)²⁵

กระบวนการรำท่าครู

(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)²⁶

กระบวนการดังกล่าวทั้ง 3 ประเภทนี้จะนิยมนำท่ารำมาจากศัพท์เฉพาะโนราการรำบทครูสอนบทสอนรำ และบทประถม มาประดิษฐ์เป็นท่ารำให้เกิดความเป็นระเบียบสวยงามไปในแนวทางเดียวกัน