ศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช 2564

กฎกระทรวง กำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๕ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ วัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๓ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้เรียกว่า “กฎกระทรวงกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์ และวิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๕ ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ ศักดิ์ศรีของชาติ “ศิลปินแห่งชาติ” หมายความว่า ศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะอันทรงคุณค่าและแสดง “ประโยชน์ตอบแทน” หมายความว่า เงินตอบแทน ค่ารักษาพยาบาล ค่าช่วยเหลือ เมื่อประสบภัย ค่าของเยี่ยมในยามเจ็บป่วยหรือโอกาสสำคัญ ตลอดจนสวัสดิการและประโยชน์ตอบแทนอื่น “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กําหนด ข้อ ๓ ศิลปินแห่งชาติต้องเป็นผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านศิลปะในสาขา ดังต่อไปนี้ (๑) สาขาทัศนศิลป์ (๒) สาขาศิลปะการแสดง (๓) สาขาวรรณศิลป์ ข้อ ๔ การกำหนดประเภทผลงานศิลปะในแต่ละสาขาตามข้อ ๓ ให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศ ข้อ ๕ ศิลปินแห่งชาติต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้ (๑) มีสัญชาติไทย และยังมีชีวิตอยู่ในวันประกาศยกย่อง (๒) เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ มีความเชี่ยวชาญ และมีผลงานดีเด่นเป็นที่ยอมรับของวงการ ศิลปะในสาขานั้น เชิดชูเกียรติ (๓) เป็นผู้สร้างสรรค์และพัฒนาศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศยกย่อง (๔) เป็นผู้ผดุง ถ่ายทอด เผยแพร่ หรือเป็นต้นแบบศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศยกย่อง (๕) เป็นผู้ที่มีคุณธรรม ทุ่มเท และอุทิศตนเพื่องานศิลปะ (๖) เป็นผู้มีผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมและมนุษยชาติ ข้อ 5 ผู้ที่มีสิทธิได้รับการพิจารณายกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติจะต้องมีผลงานทางด้าน ศิลปะตามข้อ ๔ ดังต่อไปนี้ (๑) เป็นผลงานที่สื่อให้เห็นถึงคุณค่าในความดี ความจริง ความงาม อารมณ์ และคุณค่า ทางจิตวิญญาณ (๒) เป็นผลงานที่แสดงออกถึงแนวคิด สร้างพลังความรู้และการพัฒนาสติปัญญาแก่มนุษยชาติ (๓) เป็นผลงานที่ก่อให้เกิดความรู้สึกสะเทือนอารมณ์ และส่งเสริมจินตนาการ (๔) เป็นผลงานที่สร้างสรรค์ มีเอกลักษณ์ มีทักษะสูง มีกลวิธีเชิงสร้างสรรค์ ไม่แสดงเจตนา หรือจงใจ ในการคัดลอกหรือเลียนแบบผลงานของผู้อื่นทั้งเปิดเผยและแอบแฝง ข้อ ๗ ผู้ซึ่งได้รับเสนอชื่อเป็นศิลปินแห่งชาติจะต้องเผยแพร่และได้รับการยอมรับคุณค่าผลงาน ดังต่อไปนี้ (๑) ผลงานได้รับการจัดแสดง ถ่ายทอดหรือเผยแพร่ต่อสาธารณชนอย่างต่อเนื่อง มีหลักฐาน อ้างอิง โดยเป็นผลงานที่แสดงให้เห็นถึงแนวคิด พัฒนาการทางงานศิลปะอย่างเด่นชัด (๒) ผลงานได้รับรางวัล หรือได้รับการประกาศเกียรติคุณยกย่องในระดับภูมิภาค ระดับชาติ หรือระดับนานาชาติ ซึ่งมีกระบวนการพิจารณาที่มีมาตรฐานและเป็นที่ยอมรับ ข้อ ๔ ให้สภาวัฒนธรรม องค์กรวิชาชีพ สถาบันการศึกษา สถาบันทางศิลปะ และเครือข่าย ทางวัฒนธรรมทั่วประเทศเสนอรายชื่อและผลงานของบุคคลซึ่งสมควรหรือเหมาะสมเป็นศิลปินแห่งชาติ โดยให้หัวหน้าองค์กรหรือหน่วยงานเป็นผู้ลงนามเสนอรายชื่อและผลงานต่อกรมส่งเสริมวัฒนธรรมตามแบบ เสนอข้อมูลประวัติและผลงาน เพื่อประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติตามที่อธิบดีประกาศ กําหนด บุคคลทั่วไปให้เสนอผ่านศิลปินแห่งชาติ หรือองค์กรวิชาชีพ หรือเครือข่ายวัฒนธรรมทั่วประเทศได้ ระยะเวลาในการยื่นเสนอรายชื่อและผลงานของบุคคลซึ่งสมควรหรือเหมาะสมเป็นศิลปินแห่งชาติ ให้เป็นไปตามที่อธิบดีประกาศกำหนด ข้อ ๔ เมื่อกรมส่งเสริมวัฒนธรรมได้รับแบบเสนอข้อมูลประวัติและผลงานเพื่อประกาศยกย่อง เชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติตามข้อ ๔ แล้ว ให้ตรวจสอบคุณสมบัติ เอกสาร หลักฐานและรายละเอียด ที่เกี่ยวข้อง หากเห็นว่าไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน ให้กรมส่งเสริมวัฒนธรรมแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้เสนอแก้ไข เพิ่มเติม จัดส่งเอกสาร หลักฐาน หรือรายละเอียดที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องและครบถ้วนภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ข้อ ๑๐ ในกรณีที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมตรวจสอบคุณสมบัติ เอกสาร หลักฐานและรายละเอียด ที่เกี่ยวข้องแล้ว ถ้าเห็นว่าถูกต้องและครบถ้วน ให้เสนอผลการตรวจสอบ รวมทั้งเอกสาร หลักฐาน และรายละเอียดที่เกี่ยวข้องต่อคณะกรรมการ เพื่อพิจารณาประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ ข้อ ๑๑ ศิลปินแห่งชาติซึ่งได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติต้องมอบผลงานให้กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ไม่น้อยกว่าหนึ่งผลงาน เพื่อนำไปเผยแพร่เพื่อประโยชน์ทางการศึกษา ข้อ ๑๒ ประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ ให้จ่ายจากเงินของกองทุน ข้อ ๑๓ ให้ศิลปินแห่งชาติได้รับประโยชน์ตอบแทน ดังต่อไปนี้ (๑) เงินตอบแทนรายเดือนตลอดระยะเวลาที่มีชีวิตอยู่ในอัตราตามที่อธิบดีประกาศกำหนด (๒) ค่ารักษาพยาบาลเฉพาะตัว เช่นเดียวกับผู้มีสิทธิได้รับค่ารักษาพยาบาลตามพระราช กฤษฎีกาว่าด้วยเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลโดยอนุโลม เว้นแต่มีสิทธิเบิกจากหน่วยงานอื่น ให้เบิกจากหน่วยงานนั้นก่อน ถ้าเบิกจากหน่วยงานนั้นได้ต่ำกว่าสิทธิตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วย เงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล ให้มีสิทธิเบิกในส่วนที่ยังขาดอยู่ แต่ไม่เกินหนึ่งแสนบาทต่อปี (๓) เงินช่วยเหลือประสบสาธารณภัยเท่าที่เสียหายจริง รายละไม่เกินห้าหมื่นบาทต่อครั้ง (๔) ค่าของเยี่ยมในยามเจ็บป่วยหรือในโอกาสสำคัญเท่าที่จ่ายจริง รายละไม่เกินสามพันบาท ต่อครั้ง แสนห้าหมื่นบาท (๕) เงินช่วยเหลือเมื่อเสียชีวิต เพื่อร่วมบำเพ็ญกุศลศพ รายละสองหมื่นบาท (๖) ค่าเครื่องเคารพศพตามประเพณีที่เหมาะสมเท่าที่จ่ายจริง รายละไม่เกินสามพันบาท (๗) เงินช่วยเหลือค่าจัดหาหนังสือเผยแพร่ผลงานเมื่อเสียชีวิต เท่าที่จ่ายจริง รายละไม่เกินหนึ่ง ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ สุกุมล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๒๙ วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติ วัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๓ บัญญัติให้การกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกและ ประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติที่จะได้รับจากเงินกองทุนเป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงจึงจำเป็น ต้องออกกฎกระทรวงนี้ ២៨៦ ประกาศกรมส่งเสริมวัฒนธรรม เรื่อง เงินตอบแทนรายเดือนศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๘ โดยที่กฎกระทรวงกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทน ของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๕ กำหนดให้อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศกำหนดเงินตอบแทนรายเดือน ของศิลปินแห่งชาติ เพื่อดูแลสวัสดิการด้านค่าครองชีพของศิลปินแห่งชาติ ซึ่งเป็นปูชนียบุคคลทางด้านวัฒนธรรม และผู้สร้างสรรค์ผลงานอันทรงคุณค่าของแผ่นดินไทยให้สามารถดำรงอยู่ได้ในสภาวการณ์ปัจจุบัน อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๓ (๑) แห่งกฎกระทรวงกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และ วิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๕ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรมจึงออก ประกาศกำหนดเงินตอบแทนรายเดือนของศิลปินแห่งชาติ ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑. ประกาศนี้เรียกว่า "ประกาศกรมส่งเสริมวัฒนธรรม เรื่อง เงินตอบแทนรายเดือนศิลปิน แห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๘" พ.ศ. ๒๕๕๕ ข้อ ๒. ให้ยกเลิกประกาศกรมส่งเสริมวัฒนธรรม เรื่อง เงินตอบแทนรายเดือนศิลปินแห่งชาติ ข้อ ๓. ให้ศิลปินแห่งชาติได้รับเงินตอบแทนรายเดือนจำนวนสองหมื่นห้าพันบาทต่อเดือน ตลอดระยะเวลาที่มีชีวิตอยู่ ทั้งนี้ให้มีผลใช้บังคับนับตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไป ประกาศ ณ วันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๔ کالا (นางพิมพ์รวี วัฒนวรางกูร) อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ส กฎกระทรวง กำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๓ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติ วัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๓ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในข้อ ๕ แห่งกฎกระทรวงกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และ วิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๕ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “ข้อ ๕ ศิลปินแห่งชาติต้องมีคุณสมบัติ ดังต่อไปนี้ (๑) มีสัญชาติไทย (๒) มีชีวิตอยู่ในวันประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ (๓) เป็นผู้มีคุณธรรม มีความรู้ความสามารถ มีความเชี่ยวชาญ และมีผลงานดีเด่นเป็นที่ยอมรับ ของวงการศิลปะในสาขานั้น (๔) เป็นผู้สร้างสรรค์และพัฒนาศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ (๕) เป็นผู้ผดุง ถ่ายทอด เผยแพร่ หรือเป็นต้นแบบศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศ ยกย่องเชิดชูเกียรติ (๖) เป็นผู้ทุ่มเท อุทิศตนเพื่องานศิลปะ และมีผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม (๗) ไม่มีความประพฤติเสื่อมเสีย (๔) ไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ" ข้อ ๒ ให้ยกเลิกความในข้อ ๑๐ แห่งกฎกระทรวงกำหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และ วิธีการคัดเลือก และประโยชน์ตอบแทนของศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๕ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน “ข้อ ๑๐ ในกรณีที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมตรวจสอบคุณสมบัติ เอกสาร หลักฐาน และ รายละเอียดที่เกี่ยวข้องแล้ว ถ้าเห็นว่าถูกต้องและครบถ้วน ให้เสนอผลการตรวจสอบ รวมทั้งเอกสาร หลักฐาน และรายละเอียดที่เกี่ยวข้องต่อคณะกรรมการ เพื่อพิจารณาประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ เป็นศิลปินแห่งชาติ เมื่อได้ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติผู้ใดเป็นศิลปินแห่งชาติแล้ว หากปรากฏว่าศิลปินแห่งชาติ ผู้นั้นมีความประพฤติเสื่อมเสีย หรือต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำ โดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ คณะกรรมการโดยมติด้วยคะแนนเสียงอย่างน้อยสองในสาม ของจำนวนกรรมการทั้งหมดเท่าที่มีอยู่อาจยกเลิกการยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติได้ เมื่อได้ยกเลิกการยกย่องเชิดชูเกียรติผู้ใดเป็นศิลปินแห่งชาติตามวรรคสอง ให้งดการจ่ายประโยชน์ ตอบแทนตั้งแต่วันที่คณะกรรมการมีมติ ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๓ อิทธิพล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่ศิลปินแห่งชาติเป็นผู้สร้างสรรค์ผลงาน ศิลปะที่ทรงคุณค่าและเป็นประโยชน์ต่อสังคม ผู้ซึ่งได้รับการคัดเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติจึงต้องมีคุณสมบัติ ที่เหมาะสมและมีความประพฤติเป็นแบบอย่างที่ดีของสังคม สมควรแก้ไขเพิ่มเติมคุณสมบัติของศิลปินแห่งชาติ ให้เหมาะสม และกำหนดให้คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติอาจยกเลิกการยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติ ซึ่งมีความประพฤติเสื่อมเสีย หรือต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำ โดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ รวมทั้งให้งดการจ่ายประโยชน์ตอบแทนได้ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้