ประวัติครูโนรา นายธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ สาขาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

การสร้างสรรค์ ผลงานการรับใช้สังคม

3.1 การสร้างสรรค์ผลงาน

        ผลงานที่สร้างสรรค์โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ นั้นมีอยู่หลากหลาย โดยขอนำเสนอผลงานสร้างสรรค์ที่โดดเด่นและผลงานที่นำไปแสดงอยู่สม่ำเสมอดังนี้

        1. โนราเทิดพระเกียรติ การแสดงนาฏศิลป์พื้นเมือง 4 ภาค ประกอบการแสดง แสง สี เสียง งาน 5 ธันวามหาราช พ.ศ. 2552 บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย

        2. โนราเทิดพระเกียรติ ในงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (แผ่นดินของเรา) วันที่ 4 ธันวาคม 2553 ณ ลานพระราชวังดุสิต (พระบรมรูปทรงม้า)

        3. โนราร่วมสมัยในการแสดงชุด “ครู” การแสดงทางวัฒนธรรมของไทย ณ งานสายสัมพันธ์สองแผ่นดิน ไทย-จีน ครั้งที่ 6 ณ กรุงปักกิ่ง หั่งโจว และเซียงไฮ้ ประเทศจีน วันที่ 14-21 ธันวาคม 2556

        4. งานมหกรรมศิลปวัฒนธรรมอาเซียนสัมพันธ์เฉลิมพระเกียรติ ครั้งที่ 3 ณ วัดพุทธไสยยาสน์ (วัดพระนอน) จังหวัดเพชรบุรี ระหว่างวันที่ 3-8 ธันวาคม 2556 จัดโดยมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

        5. การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า “ชุดบิน” งานศิลปวัฒนธรรมอุดมศึกษา ครั้งที่ 14 ฮีตฮอยศิลป์ ถิ่นตักสิลา ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม วันที่ 7-9 พฤศจิกายน 2556

        6. การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า “ชุดบิน” มหกรรมการแสดงละครภาคใต้ ครั้งที่ 1

        7. โนราเทิดพระเกียรติ ประกวดการแข่งขันการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ (รางวัลชนะเลิศ) พ.ศ. 2556

        8. การแสดงชุด นาฏศิลป์พื้นบ้านภาคใต้ Art Street @Ratchadamnoen#2 หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน กรุงเทพมหานคร วันที่ 13 กันยายน 2557

        9. การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า “ชุดบิน” งานศิลปวัฒนธรรม อาเจียน ครั้งที่ 4 ปี 2557 ระหว่างวันที่ 23 - 24 ธันวาคม 2557 มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

        10. โนราซัดท่าตามภาษาดนตรี แสดงในพิธีเปิด การประชุมวิชาการนานาชาติ การแสดงพื้นบ้านในอาเซียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาส ฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558 ในวันที่ 4 กันยายน 2558 ณ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ

        11. การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่ มีการแสดงไปแล้ว 5 ครั้ง

        12. โนราเทิดพระเกียรติ การประกวดผลงานสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมสายอุดมศึกษา ประจำปี 2558 ได้รับรางวัลชนะเลิศ จากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.)

        13. โนราเทิดพระเกียรติ

        - งานมหกรรมวิถีถิ่น วิถีไทย เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี และ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล เฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559 ในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2559 ณ เวทีท้องสยามหลวง

        - งานวันแม่แห่งชาติ ในวันที่ 12 สิงหาคม 2559 ณ เวทีท้องสนามหลวง

        14. โนราเทิดพระเกียรติ งาน “ใต้ร่มพระบารมี 234 ปี กรุงรัตนโกสินทร์” (The 234^th Year of Rattanakosin City Under Royal Benevolence) พ.ศ. 2559 ณ เวทีท้องสนามหลวง

        15. งานนิทรรศการ โครงการรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ ในหลวงรัชกาลที่ 9 ณ ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จังหวัดปัตตานี วันที่ 5 ธันวาคม 2559

        16. กิจกรรม “มหกรรมโนรา” พลังศิลปินรวมใจแสดงความอาลัย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่โรงเรียนสมานคุณวิทยา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา วันที่ 4 พฤศจิกายน 2559 โดย กระทรวงวัฒนธรรม

        17. การแสดงโนราซัดท่าร่วมสมัย หุ่นโนรา ในงาน หลาดสองเล เก๋า เท่ ริมเลสาบ ณ ถนนนครนอก จังหวัดสงขลา วันที่ 12 มิถุนายน 2559

        18. โหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว: ดนตรีสามประสานของชุมชนปัตตานี งานสมโภชฉลองเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จังหวัดปัตตานี ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2560

        19. การแสดงโนรา ชุดใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ ในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 45 สงขลาเกมส์ ณ สนามติณสูลานนท์ จังหวัดสงขลา ในวันที่ 20 มิถุนายน 2560

        20. การแสดงโนรา สร้างสรรค์ชุดคล้องหงส์ ในงานพระราชทานเพลิง พระครูวิจิตรธรรมภาณ วัดป่าตอ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ในวันที่ 15 กรกฎาคม 2561

        21. การแสดงในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 46 และกีฬาคนพิการแห่งชาติครั้งที่ 36 (รอบคัดเลือกภาค 4) ณ สนามกีฬากลางจังหวัดพัทลุง วันที่ 22 เมษายน 2561 นักแสดงโนราจำนวน 100 ชีวิต ซึ่งได้รับความร่วมมือจากหลายสถาบัน ได้แก่ มหาวิทยาลัยทักษิณ โรงเรียนนวมินทราชูทิศทักษิณ และโรงเรียนห้วยยอด กำกับการแสดง โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ และได้ประพันธ์บทร้องสำหรับรำทำบทในการแสดงในพิธีเปิดการแข่งขันในครั้งนี้ด้วย

        22. การแสดงในพิธีเปิดงานเทศกาลลานวัฒนธรรมพิพิธภัณฑ์เมืองภูงา ณ ราตรี “NIGHT AT THE MUSUEM” ณ บริเวณสนามหน้าศาลากลางจังหวัดพังงา (หลังเก่า) ในวันที่ 13 กันยายน 2561 โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นผู้กำกับการแสดง และประพันธ์บทกลอนโนรา สำหรับรำทำบทชมเมืองพังงา

        23. การแสดงในงานประเพณีพับแพวบายศรี รับขวัญน้อง ปี 2561 ณ ลานหน้าหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา ในวันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2561 โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นผู้ออกแบบและกำกับการแสดง และประพันธ์บทร้องโนราสำหรับใช้ในการแสดงครั้งนี้ด้วย

        24. การแสดงโนรา 50 ปี มหาวิทยาลัยทักษิณ ณ สนามกีฬาปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา ในวันพฤหัสบดีที่ 1 ตุลาคม 2561 โดย ผู้ช่วยศาตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นผู้ออกแบบและกำกับการแสดง และประพันธ์บทร้องโนราสำหรับใช้ในการแสดงครั้งนี้

        25. การแสดงโนรางานทำบุญอุทิศถวายครบ 100 ปี ชาตกาลท่านพระครูวิจารณ์ธรรมรัตน์ (พัว ภูริโม) วัดประดิษฐ์สโมสร (สนามชัยออก) ต.สนามชัย อ.สทิงพระ จังหวัดสงขลา วันเสาร์ที่ 10 พฤศจิกายน 2561 โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นผู้ออกแบบและกำกับการแสดง และประพันธ์บทร้องโนราสำหรับใช้ในการแสดงครั้งนี้

        26. การแสดงโนรางานประชารัฐร่วมใจ ขับเคลื่อนสังคมไทย สู่สังคมคุณธรรมพอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา และ “สมัชชาคุณธรรมภาคใต้” วันที่ 2 กรกฎาคม 2561 ณ โรงแรม บีพี สมิหลา บีช จังหวัดสงขลา โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นผู้ออกแบบและกำกับการแสดงและประพันธ์บทร้องโนรา “การขับเคลื่อนคุณธรรมในชุมชน” สำหรับใช้ในการแสดงครั้งนี้

        27. ออกแบบขบวนวัฒนธรรม วันเปิดงาน “มหกรรมหนังตะลุงและการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ชายแดน 2561” โดยจัดขบวนวัฒนธรรมโพน โนรา และมหกรรมดนตรีโนราเยาวชน จํานวน 60 คน จากโรงสีแดง สู่บริเวณแหลมสมิหลา จังหวัดสงขลา ในวันที่ 18 สิงหาคม 2561

        28. การแสดงงานเฉลิมฉลองครบรอบ 50 ปี วศ มศว ม.ทักษิณ ในวันที่ 24 กันยายน 2561 ณ สนามกีฬากลาง มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา

        29. การแสดงโนราสร้างสรรค์ในงาน “เสวนายามเช้า ครั้งที่ 10” ในวันที่ 24 ธันวาคม 2561 ณ สถาบันทักษิณคดีศึกษา ต.เกาะยอ อ.เมือง จ.สงขลา ณ สถาบันทักษิณคดีศึกษา ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

        30. การแสดงโนราร่วมสมัย งานประชุมสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ณ สถาบันทักษิณคดีศึกษา จังหวัดสงขลา ในวันที่ 18 มกราคม 2562 จัดโดย สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

        31. การแสดงชุดโนราซาปินสร้างศิลป์เลือกตั้ง การแสดงในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาฟุตบอลประเพณี ลูกรพีสัมพันธ์ครั้งที่ 7 ในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2562 ณ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา กำกับและควบคุมการแสดง-ประพันธ์กลอน โดย ผศ.ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์

        32. งานวันสงขลา เพื่อสู่มรดกโลก ของภาคคนรักสงขลา ออกแบบขบวนแห่เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม เอกลักษณ์เมืองสงขลา โพน โนรา หัตถกรรมลูกปัดและบายศรีพบแพร จำนวน 50 คน ในวันที่ 10 มีนาคม 2562 ณ พิพิธภัณฑ์เมืองสงขลา สู่ศาลหลักเมือง ถนนนางงาม

        33. การแสดงชุดวัฒนธรรมไร้พรมแดน วันที่ 27 มีนาคม 2562 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 โครงการวัฒนธรรมเชื่อมสัมพันธ์ชายแดนใต้สันติสุข การประกวด M-Culture Talent รอบ 4 จังหวัด ณ โรงแรมซีเอส อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี จัดโดย สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดปัตตานี

        34. การแสดงชุดนาฏลีลาโพนชาตรี วันที่ 27 เมษายน 2562 ณ เวทีการประกวด มิสแกรนด์สงขลา จัดโดย สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสงขลา

        นายธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ มีผลงานสร้างสรรค์ในปี พ.ศ. 2563 - พ.ศ. 2564 ที่สำคัญดังนี้

        35. การแสดงโนราร่วมสมัยจากตะวันออกสู่ตะวันตก วันที่ 7 พฤศจิกายน 2563 ณ บลูทรี จังหวัดภูเก็ต ร่วมกับศิลปินประเทศนิวซีแลนด์และประเทศญี่ปุ่น

        36. การแสดงโนรา ชุด นขาโนราชาตรี วันที่ 3 เมษายน 2564 ณ สถาบันราชภัฏสวนสุนันทา

        37. การแสดงเทริดโนราพัฒนาสู่การเชิดหุ่น วันที่ 4 เมษายน 2564 กับศิลปินคณะโจหลุยส์ จังหวัดกรุงเทพมหานคร

        38. การแสดงโนราทำบทชมวัดพระบรมธาตุเจดีย์วัดเขียนบางแก้ว วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2564 อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง

        39. การแสดงโนราสร้างสรรค์เทิดพระเกียรติบรรพโนราวัดเขียนบางแก้ว วันที่ 20 เมษายน 2564 จังหวัดพัทลุง

        40. การแสดงโนราทำบทชมต้นเลียบ วันที่ 1 กรกฎาคม 2564 เทศบาลตำลบนาทวี จังหวัดสงขลา

        41. การแสดงโนราสร้างสรรค์ทำบทโควิด 19 วันที่ 1 พฤษภาคม 2564

        42. การแสดงโนราสร้างสรรค์เทิดพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราช เจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตราชสุดา วันที่ 28 มีนาคม 2564

        43. การแสดงโนราสร้างสรรค์ชุด ศรัทธาเย็นศิระ วันที่ 11 มีนาคม 2564 ณ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์หาดใหญ่

        44. การออกแบบสร้างสรรค์งานศิลปหัตถกรรมจากลูกปัดโนรา วันที่ 15 มีนาคม 2563

3.2 รายละเอียดผลงานสร้างสรรค์

        1. โนราเทิดพระเกียรติ การแสดงนาฏศิลป์พื้นเมือง 4 ภาค ประกอบการแสดง แสงสี เสียง งาน 5 ธันวามหาราช พ.ศ. 2552 บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย

        การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ ถนนราชดำเนิน การแสดงโนราประกอบแสง สี เสียง จำนวน 4 วัน คือ วันที่ 5 - 8 ธันวาคม 2552 ณ อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ซึ่งเป็นการแสดงประกอบเพลงกล่อมเด็กแต่ละภาค พร้อมกับพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช กำกับการแสดงโดย คุณศุภักษร จงศิริ

        แนวคิดการแสดง แม่เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งในครอบครัวที่คอยอบรมดูแลลูก และเล่าประสบการณ์ต่าง ๆ ให้ลูกฟัง นอกจากนี้คอยแนะนำภาระหน้าที่ของพ่อและทุกคนในครอบครัวและโดยเฉพาะอย่างยิ่ง “พ่อหลวงของชนชาวไทย” ที่ทำงานทุกด้านเพื่อความผาสุกของคนไทย เปรียบเสมือนหัวหน้าคณะโนราหรือนายโรง จึงนำนางรำ ผู้ช่วยรำ และลูกศิษย์โนราตัวเล็ก ๆ ที่เพิ่งฝึกหัดและพอที่จะรำได้ รวมตัวกันแสดงโนราเพื่อเทิดพระเกียรติ พระบารมีของพ่อหลวง และดำเนินตามรอยพ่อหลวง ซึ่งทรงนำพสกนิกรชาวไทย ให้ดำเนินชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียง การแสดงแบ่งเป็น 3 ช่วง

        ช่วงที่ 1 การแสดงความรัก ความเมตตาระหว่างพ่อโนรากับลูก ๆ โดยใช้เพลงเชิด

        ช่วงที่ 2 เป็นการรำโนราพร้อมทั้งหมด ประกอบเพลงโค และจังหวะนาด เพื่อแสดงถึงความตั้งใจปฏิบัติงาน

        ช่วงที่ 3 เป็นการรำประกอบดนตรีร่วมสมัย กับศิลปะแสดงภาคอื่น ๆ

        การแสดงโนราใช้นักแสดงจำนวน 7 คน ใช้เวลาในการแสดง 5 นาที

การแสดง แสง สี เสียง งาน 5 ธันวามหาราช พ.ศ. 2552 บริเวณอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย⁴⁷

        2. โนราเทิดพระเกียรติ ในงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (แผ่นดินของเรา) วันที่ 4 ธันวาคม 2553 ณ ลานพระราชวังดุสิต (พระบรมรูปทรงม้า)

        การแสดงโนราเทิดพระเกียรติในงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (แผ่นดินของเรา) ณ เวทีลานพระบรมรูปทรงม้า ในวันที่ 5 ธันวาคม 2553 เป็นการแสดงโนราที่มีการออกแบบและแนวคิดการแสดงโดยเฉพาะ คือ

        1. นักแสดงโนรา จํานวน 84 คน

        2. ขบวนเทิดพระเกียรติ จํานวน21 คน

        3. การร้องบทเทิดพระเกียรติ จํานวน 2 คน

        แนวคิดการออกแบบ

        เนื่องในวโรกาสพระชนมายุ 84 พรรษา ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในวันที่ 5 ธันวาคม 2553 ดังนั้นในฐานะตัวแทนนักแสดงภาคใต้ จึงนำนักแสดงโนราจำนวน 84 คน มาแสดงโนรา เพื่อแสดงถึง 84 พรรษาแห่งพระบารมี ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ใช้กลุ่มโนราจำนวนมากในการมาร่วมแสดง ณ เวทีลานพระบรมรูปทรงม้า กรุงเทพมหานคร ลักษณะการแสดงแบ่งเป็น 5 ช่วง

        1. การร้องกลอนหนังตะลุง เพื่อเทิดพระเกียรติ พร้อมกับการแสดงโนรา ออกครั้งละ 12 คน ทั้งหมด 84 คน

        2. ขบวนโนราเทิดพระเกียรติ ประกอบด้วย ขบวนดอกบัวสีเหลืองทอง จำนวน 2 ขบวน และขบวนทรงพระเจริญ จำนวน 1 ขบวน

        3. การรำประสมท่าเพลงโค จำนวน 84 คน

        4. การร้องกลอนหก เทิดพระเกียรติ และพระราชกรณียกิจ จำนวน 2 คน พร้อมกับการร้องรับและใช้ท่ารำประกอบ

        5. การแสดงท่าพระจันทร์ทรงกลด 7 รัศมี รัศมีละ 12 คน แสดงพระบารมีอันแผ่ไพศาลของพระองค์ กระบวนการรำดังกล่าวใช้เวลาในการแสดง 30 นาที ซึ่งใช้พื้นที่บริเวณบนเวที และบันไดทางขึ้นเวทีทั้งหมด

        3. โนราร่วมสมัยในการแสดงชุด “ครู” การแสดงทางวัฒนธรรมของไทย งานสายสัมพันธ์สองแผ่นดิน ไทย-จีน ครั้งที่ 6 ณ กรุงปักกิ่ง หั่งโจว และเซียงไฮ้ ประเทศจีน วันที่ 14 - 21 ธันวาคม 2556

        การแสดงร่วมสมัยชุดครู ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงแปลกใหม่ และเป็นเอกลักษณ์ มีรายละเอียดแนวคิด วิธีการแสดงที่น่าสนใจ สามารถศึกษาจากกระบวนการสร้างงานที่สำคัญคือเป็นการรวมเอาศิลปินที่มีความเป็นเอกและโดดเด่นในด้านต่าง ๆ มาออกแบบการแสดงร่วมกัน ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ ศิลปินพื้นบ้านอาวุโสผู้เชี่ยวชาญ “โนรา” อาจารย์อานันท์ นาคคง จากคณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้เชี่ยวชาญงานดนตรีในอุษาคเนย์ คุณมานพ มีจำรัส ศิลปินรางวัลศิลปาธรนักแสดงร่วมสมัย และคุณแซมมวล หว่อง ศิลปินผู้เชี่ยวชาญการเล่น “ผีผา” เครื่องดนตรีเก่าแก่ของจีนจากประเทศสิงคโปร์ โดยมีคุณเล็ก ภัทราวดี เป็นผู้ออกแบบการแสดงร่วมสมัยชุดนี้ โดยการนำศิลปินแต่ละคนที่มีความสามารถโดดเด่นแต่ละด้านมาเล่นรวมกัน ถือเป็นความแปลกใหม่ที่ยังไม่เคยมีใครทำมาก่อน เนื่องจากแต่ละคน มีความเป็น “ครู” ในศาสตร์ของตัวเองจึงมาคิดงานร่วมกัน และใช้แนวคิดหลัก คือ การสื่อสารถึงการเคารพบูชาครูและสืบสานความรู้จากครูมาสร้างสรรค์งานศิลปะร่วมสมัย ผสมผสานระหว่างดนตรีภาคกลาง ภาคใต้ของไทย และเครื่องดนตรีจีนคือ ผีผา เพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ของสองประเทศ มาบรรเลงร่วมกัน โดยมีการแสดงโนรา จากผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ และการแสดงลีลาสาธิตการนุ่ง “โจงกระเบน” ซึ่งเป็นพื้นฐานเริ่มต้นที่สำคัญและจำเป็นสำหรับทุกคนที่ต้องการเรียนรู้ และฝึกฝนนาฏศิลป์ไทย และต้องนุ่งให้เป็น นอกเหนือจากการสร้างสรรค์ผลงานใหม่ที่ไม่ซ้ำแบบใคร และมีความโดดเด่นงดงามแล้ว สิ่งสำคัญที่เกิดขึ้นในการเตรียมการแสดงชุดนี้คือ แต่ละคนได้เรียนรู้กันและกันระหว่างทางของการฝึกซ้อม ผ่านการรับฟังคำแนะนำติชมซึ่งกันและกัน ทำให้แต่ละคนที่แม้จะเป็น “ครู” ที่เชี่ยวชาญและทำหน้าที่สอนถ่ายทอดความรู้ให้กับคนอื่น ๆ แล้ว ยังได้ “เรียนรู้” จากผู้อื่นอีกด้วย

        แนวคิดและวิธีการสร้างสรรค์ องค์ความรู้ของศิลปะจากศิลปินแต่ละคนนั้น จะแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง การวางแผนแนวความคิดของการแสดง จึงเป็นสิ่งสำคัญโดยมีแนวคิดการแสดง ดังนี้คือ การให้ความเคารพโนราถือว่า เป็นศิลปะการแสดงที่เก่าแก่และมีคุณค่า ที่สามารถถ่ายทอดและปลูกฝังให้ทุกคนได้ศึกษาเรียนรู้จนเกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง เมื่อมีความชำนาญ แล้วจะถ่ายทอดออกมาได้อย่างสวยงาม สามารถปรับการแสดงให้กลมกลืนกับศิลปะแขนงอื่น ๆ ได้อย่างลงตัว โดยสื่อสารออกมาในรูปแบบของการแสดงโนรากับการเต้นร่วมสมัย ซึ่งในความหมาย ครูโนราจะอบรมสั่งสอนลูกศิษย์ ตั้งแต่แรกเริ่มฝึกหัดนุ่งผ้าโจงกระเบน กระทั่งมีความรู้ความสามารถในศิลปะการแสดง และสามารถใช้ความรู้ด้านการแสดงปรับตัวให้เกิดประโยชน์ในชีวิตศิลปินของตนเองได้ การทดลองการแสดงดังกล่าวใช้เวลาฝึกฝนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันทั้งหมด 3 ครั้ง การแสดงแต่ละครั้งจึงจะเกิดความสมบูรณ์แบบของความงดงามในศิลปะการแสดงที่ศิลปินทุกคนช่วยสร้างสรรค์ สำหรับศิลปะการแสดงโนราโดยปกติจะนำดนตรีพื้นบ้านมาร่วมแสดงแบบดั้งเดิมกับงานเทศกาลต่าง ๆ ของ คุณภัทรวดี มีชูธน มิเคยทำการแสดงร่วมกับศิลปินดนตรีและนักแสดงทั้ง 9 คน ดังนั้น การศึกษาแนวทางการบรรเลงดนตรีร่วมสมัยของศิลปินแต่ละคน จึงต้องใช้เวลาเรียนรู้และเข้าใจให้รวดเร็ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้อารมณ์ และความรู้สึกให้สอดคล้องกลมกลืนกับศิลปะการบรรเลงดนตรีแต่ละชิ้น ในจังหวะต่าง ๆ การปรับเปลี่ยนอารมณ์ และความรู้สึกให้เข้ากับเสียงดนตรี และจังหวะที่เกิดจากการผสมผสานกันระหว่างดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ ดนตรีภาคกลาง และดนตรีจากประเทศจีน ซึ่งเป็นความรู้สึกยากที่จะปรับเปลี่ยนได้รวดเร็ว แต่เมื่อเปิดรับศิลปะในโลกกว้างแล้ว จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนความรู้สึกไปในทางที่ดีร่วมกัน จึงเกิดความสุขในการแสดงเพื่อศิลปินร่วมสมัยด้วยกัน นอกจากนี้โนราจะต้องสื่ออารมณ์และความรู้สึกไปพร้อม ๆ กับการเต้นร่วมสมัย ซึ่งเข้ามาเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของการแสดง ซึ่งจะต้องแสดงให้สอดคล้องกลมกลืนกันอีกด้วย

การแสดงทางวัฒนธรรมของไทย งานสายสัมพันธ์สองแผ่นดิน ไทย - จีน ครั้งที่ 6

การแสดงทางวัฒนธรรมของไทย งานสายสัมพันธ์สองแผ่นดิน ไทย - จีน ครั้งที่ 6

การแสดงทางวัฒนธรรมของไทย งานสายสัมพันธ์สองแผ่นดิน ไทย - จีน ครั้งที่ 6⁴⁹

        4. งานมหกรรมศิลปวัฒนธรรมอาเซียนสัมพันธ์เฉลิมพระเกียรติ ครั้งที่ 3 ณ วัดพุทธไสยยาสน์ (วัดพระนอน) จังหวัดเพชรบุรี ระหว่างวันที่ 3-8 ธันวาคม 2556 จัดโดยมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

        การแสดงโนรา งานอาเซียนสัมพันธ์เฉลิมพระเกียรติครั้งที่ 3 ที่จังหวัดเพชรบุรี เป็นการแสดงในนามตัวแทนภาคใต้ของประเทศไทย โดยเป็นการแสดงโนราตัวอ่อน จำนวน 20 คน จากเทศบาลตำบลโตนดด้วน อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง และการแสดงโนราเทิดพระเกียรติ พระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช โดยคณะอาจารย์และนิสิต สาขาศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยทักษิณ จำนวน 17 คน เป็นการรำเพลงทับเพลงโทนเฉลิมพระเกียรติใช้เวลาในการแสดง 15 นาที

โนราตัวอ่อน จำนวน 20 คน จากเทศบาลตำบลโตนดด้วน อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง⁵⁰

อาจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ และนิสิต ศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยทักษิณ⁵¹

        5. การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า “ชุดบิน” งานศิลปวัฒนธรรมอุดมศึกษา ครั้งที่ 14 ฮีตฮอยศิลป์ ถิ่นตักสิลา ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม วันที่ 7-9 พฤศจิกายน 2556

        เป็นการแสดงงานสร้างสรรค์ ที่เกิดจากการนำศิลปะการแสดง หมอลำมาขับร้องกับศิลปะการแสดงโนรา และการแสดงรองเง็ง เพื่อสื่อสารถึงศิลปวัฒนธรรม มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันได้ ซึ่งการแสดงดังกล่าวนี้ จะใช้นักแสดงร่วมกัน 3 กลุ่ม คือ

        1. ศิลปะการแสดงรองเง็งและกีปัสปัตตานี แสดงโดยนิสิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น จำนวน 12 คน

        2. ขบวนแห่โนราและหมอลำ โดยนิสิตวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จํานวน 10 คน

        3. การแสดงโนรา แสดงโดยนิสิตสาขาศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยทักษิณ จำนวน 7 คน

        การแสดงทั้ง 3 ประเภท จะเรียงร้อยเป็นวิถีชีวิตต่อเนื่องกัน ประกอบการขับร้องหมอลำแต่งกายโนรา ซึ่งร้องในจังหวะกลอนหนัง หลังจากที่ทุกขบวนปรากฏอยู่บนเวทีทั้งหมด จึงมีการแสดงถึงเอกลักษณ์แต่ละประเภท และตอนสุดท้าย ก็จะเป็นการแสดงรวมกันทั้ง 3 ประเภท ซึ่งใช้เวลาในการแสดง 30 นาที

งานศิลปวัฒนธรรมอุดมศึกษา ครั้งที่ 14 ภายใต้แนวคิด “ฮีตฮอยศิลป์ ถิ่นตักสิลา” มหาวิทยาลัยมหาสารคาม⁵²

        6. การแสดงโนราร่วมสมัย ชุดกรายท่า “ชุดบิน” มหกรรมการแสดงละครภาคใต้ ครั้งที่ 1 วันที่ 2 สิงหาคม 2556 ณ โรงสีแดง (หับ โห้ หิ้น) ถนนนครนอก จังหวัดสงขลา

        การสร้างสรรค์การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า มีการศึกษาอย่างเป็นระบบของกลุ่มศิลปินทั้งสองกลุ่ม คือ ศิลปิน อาจารย์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คือ ศาสตราจารย์พรรัตน์ ดำรง เป็นผู้ออกแบบและวางแผนการศึกษางานศิลปะพื้นบ้านโนรา โดยเชิญอาจารย์ จุฬาลักษณ์ เอกวัฒนาพันธ์ จากมหาวิทยาลัยบูรพา และอาจารย์ วรรณศักย์ ผดุงเศรษฐกิจ จากมหาวิทยาลัยสวนสุนันทา ลงพื้นที่มาศึกษาเรียนรู้ศิลปะการแสดงโนรา ร่วมฝึกปฏิบัติเข้าใจศิลปะการแสดงโนราเบื้องต้น

        การแสดงโนราร่วมสมัย ชุดกรายท่า “ชุดบิน” เป็นการแสดงที่แปลกใหม่ของศิลปะการแสดงโนราในภาคใต้ เพราะเกิดจากศิลปะการแสดง 2 ประเภท แสดงร่วมกัน คือ การแสดงโนรา และการเคลื่อนไหวร่างกายแบบตะวันตก เพื่อเป็นการนำศิลปะการแสดงโนราสู่สากล โดยมีความร่วมมือของภาควิชาศิลปะการแสดงละครของคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และสาขาศิลปะการแสดง มหาวิทยาลัยทักษิณ ศิลปินที่เข้าร่วมกิจกรรมดังกล่าว เป็นอาจารย์ด้านการละครของมหาวิทยาลัยจากภาคกลาง กับอาจารย์ นิสิต มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา ลักษณะนักแสดงกรายท่า มี 3 รูปแบบ

        1. นักแสดงเคลื่อนไหวร่างกายจะเป็นตัวแทนของวัฒนธรรมการแสดงตะวันตก แต่งกายด้วยชุดสีดำ (8 คน)

        2. นักแสดงโนราแต่งกายด้วยชุดโนราดั้งเดิม (1 คน)

        3. นักแสดงดนตรีบรรเลงและแต่งกายแบบดั้งเดิม (4 คน)

        โดยศิลปะโนรา ยังแสดงบทบาทตนเองได้อย่างอิสระเต็มที่ การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า จะเป็นการกล่าถึงหงส์ ซึ่งเป็นสัตว์ที่สวยงาม ท่องเที่ยวในป่าใหญ่ ที่มีสัตว์ประเภทต่าง ๆ อาศัยอยู่ และไปเจอสระน้ำที่มีเหล่าดอกไม้พืชพรรณไม้ที่มีฝูงผึ้ง แมลง นกบินว่อนอยู่ หงส์ได้ชื่นชมความงามและเชิญชวนฝูงนกเล็กต่าง ๆ ท่องเที่ยวชื่นชมความงามไปด้วยกัน

   

การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า ชุด “บิน” งานมหกรรมการแสดงละครภาคใต้ ครั้งที่ 3⁵³

        7. โนราเทิดพระเกียรติ ประกวดการแข่งขันการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ (รางวัลชนะเลิศ) พ.ศ. 2556

        การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ ของการแข่งขันการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ประเภทวงโนราเป็นการแสดงดนตรี การรำเพลงโค และการรำทำบท โดยใช้ผู้รำ จำนวน 7 คน นักดนตรี จำนวน 5 คน

        แนวคิดของการแสดง

        การรำเพลงโคของโนรามีความแตกต่างกันตามบุคลิกและทักษะผู้รำ แต่เมื่อมีกระบวนการรำเพลงโค ที่จัดเป็นกลุ่มใหญ่ จะสามารถดึงทักษะโดดเด่นแต่ละคนให้ปรากฏอยู่ในการแสดง และสามารถร่วมกันเป็นหนึ่งเดียวกันได้ จึงมีการออกแบบท่ารำโดยนำผู้รำที่แสดงท่าตัวอ่อนกางขา 180 องศา และผู้ที่ใช้ท่าตุงปลายคางมาแสดงพร้อมกับผู้รำคนอื่น ๆ สอดแทรกท่ารำอีกแบบหนึ่งเป็นองค์ประกอบร่วมกัน จะอยู่ด้านหลังของผู้รำทั้งสองคน

การออกแบบ การรำทำบท

        โนราเทิดพระเกียรติ เรียงลำดับความสำคัญของการรำ ตามแบบฉบับจากง่ายไปหายากของการรำโนรา คือ บทร่ายแตระ บทผันหน้าและบทเพลงทับเพลงโทน โดยบทร่ายแตระ เทิดทูนสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในฐานะองค์วิศิษฏศิลปิน บทผันหน้าเทิดทูนองค์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ผู้ทรงสร้างงานศิลปาชีพแก่ราษฎรทั่วประเทศ การรำเพลงทับเพลงโทน เทิดทูนองค์อัครศิลปินพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยกระบวนการดังกล่าวจะมีผู้รำนำ และนักแสดงคนอื่น ๆ จะเป็นผู้ช่วยร้องรับซักถามและร่วมกันการออกแบบดนตรี ช่วงแรกการบรรเลงบังคับคือเพลงดำเนินพัดชาและเชิด ซึ่งใช้จังหวะปานกลางค่อนข้างหนักและดัง นักดนตรีทุกคนร้องรับเมื่อมีบทร้อง ซึ่งการแสดงดังกล่าวใช้เวลา 30 นาที นักแสดงทั้งหมด 12 คน

การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ ได้รับรางวัลชนะเลิศของการแข่งขันการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ประเภทวงโนรา⁵⁴

        8. การแสดงชุด นาฏศิลป์พื้นบ้านภาคใต้ Art Street @Ratchadamnoen#2 หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน กรุงเทพมหานคร วันที่ 13 กันยายน 2557

        เป็นการแสดงโนราทำบท ผันหน้า และรำทำบท เพลงทับเพลงโทน โดยแบ่งการแสดงออกเป็น 2 ชุด

        ชุดที่ 1 ทำบทเพลงทับเพลงโทน ชมถนนราชดำเนิน ซึ่งเป็นการประพันธ์ขึ้นมาใหม่

        ชุดที่ 2 การรำทำบท ชุด ราหูจับจันทร์ เป็นการแสดงโนราสร้างสรรค์เชิงอนุรักษ์

        การแสดงทั้ง 2 ชุด ใช้นักแสดง จำนวน 8 คน ใช้เวลาในการแสดง 2 ชั่วโมง

  

การรำทำบท ชุด ราหูจับจันทร์⁵⁵

        9. การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า “ชุดบิน” งานศิลปวัฒนธรรม อาเซียน ครั้งที่ 4 วันที่ 23-24 ธันวาคม 2557 มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

        การแสดงศิลปวัฒนธรรมอาเซียนเป็นการแสดงโนราร่วมสมัย “ชุดบิน” ซึ่งเป็นการแสดงที่กล่าวถึงสัตว์ที่ปรากฏชื่อ เช่น นกแขกเต้า ผึ้ง หงส์ และแสดงบทบาทการบินในท่วงท่าลีลาของโนรามาเรียงร้อยให้เป็นกระบวนการรำในลีลาบิน สื่อถึงความสวยงามในอากัปกิริยาต่าง ๆ ใช้นักแสดง จำนวน 7 คน เวลาในการแสดง 10 นาที

        การแสดงหุ่นโนรา ชุด “พรานบุญจับนางโนรา” เป็นการแสดงเลียนแบบลีลาการคล้องหงส์ของโนรา มาเป็นการใช้หุ่นแทนคนแสดงนายพรานและแสดงเป็นหงส์มีการไล่ล่าและจับตัวได้ ใช้นักแสดง 7 คน ใช้เวลาในการแสดง 10 นาที

การแสดงโนราร่วมสมัยชุดกรายท่า “ชุดบิน” งานศิลปวัฒนธรรม อาเซียน ครั้งที่ 4⁵⁶

        10. โนราซัดท่าตามภาษาดนตรี แสดงในพิธีเปิด การประชุมวิชาการนานาชาติ The SAC International Conference 2015 การแสดงพื้นบ้านในอาเซียน เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558 ในวันที่ 4 กันยายน 2558 ณ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ

        เป็นการแสดงถวาย ณ ที่ประทับ เพื่อให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทอดพระเนตรในการเสด็จเปิดงานประชุมวิชาการนานาชาติ เรื่องการแสดงพื้นบ้านอาเซียน ณ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ในวันที่ 4 กันยายน 2558 การออกแบบท่ารำของการรำโนราสร้างสรรค์ชุด ซัดท่าตามภาษาดนตรี มีกระบวนการสร้างสรรค์ท่ารำ ที่นำแนวคิดของการออกแบบท่ารำโนราตามหลักการแสดงการเคลื่อนไหวร่างกายของตะวันตก และหลักสำคัญของละคร เช่น การวางตำแหน่ง การดำเนินเรื่อง และบทบาทในการแสดง โดยเป็นการร่วมมือกันระหว่างศิลปินและนักวิชาการต่อไปนี้

        1. ศาสตราจารย์พรรัตน์ ดำรุง คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

        2. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

        3. คุณพิเชษฐ์ กลิ่นชื่น ศิลปินศิลปากร นักออกแบบท่าเต้นร่วมสมัยระดับนานาชาติ

        4. นิสิตสาขาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิชาเอกโนรา ชั้นปีที่ 3 และ 4

        5. ศิลปินดนตรีโนรา ประจำคณะโนรา สาขาศิลปะการแสดง จำนวน 4 ท่าน

        การนำองค์ความรู้มาเป็นแนวทางในการพัฒนางานสร้างสรรค์แก่การแสดงโนราซัดท่าตามภาษาดนตรี มีการศึกษาข้อมูลรายละเอียดสังเขป ดังนี้

        1. การนำเสนอนักดนตรี นักดนตรี จำนวน 4 คน คือ นายทับ นายกลอง นายโหม่ง และนายปี่ ออกจากด้านขวาของเวทีเรียงตามลำดับ นั่งเป็นครึ่งวงกลมบริเวณกลางเวที นักดนตรีตีกลองและตีโหม่งจะนั่งบริเวณตรงกลาง คนตีทับและเป่าปี่นั่งด้านขวาและซ้าย บรรเลงจังหวะโหมโรง เชิด ดำเนิน

        2. การแสดงถึงธรรมชาติการฝึกรำโนรา โนราจำนวน 5 คน เดินออกมาจากบริเวณด้านขวาของเวที มานั่งครึ่งวงกลมบริเวณด้านขวาของนักดนตรี ครูโนราเดินออกมาด้านข้างขวาพร้อมถือแตระ นั่งบริเวณกลางเวทีใกล้นักดนตรีโนรา จำนวน 5 คน รำโนราตามลำดับดังนี้ โนราแต่ละคนแสดงการดัดมือ ดัดตัว แขนและขา พร้อมกับแสดงโนราชุดต่อไปนี้ ทีละคนตามลำดับ

        โนราคนที่ 1 ร้องบทร้ายแตระเทิดทูนสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

        โนราคนที่ 2 ร้องบทครูสอน

        โนราคนที่ 3 ร้องบทกินรี

        โนราคนที่ 4 ร้องบทผันหน้าชมเมืองสงขลา

        โนราคนที่ 5 ร้องบทเพลงทับเพลงโทน “เดินดึง”

        หลังจากนั้นครูโนรา ร้องกลอนสี่ กลอนหก เทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีและโนราคนที่ 4 รำตัวอ่อนคาบป้ายเทิดพระเกียรติทรงพระเจริญ ครูโนราร้องบทโนราจังหวะกลอนซ้ำเป็นภาษาอังกฤษ จำนวน 2 บท และนำป้ายเทิดพระเกียรติกลับไปบริเวณหลังเวทีด้านขวานักดนตรีบรรเลงจังหวะดำเนินและนาด

        3. การออกแบบท่ารำสอดคล้องกับนักดนตรี นักแสดงโนราจำนวน 6 คน เดินออกมาจากด้านขวาของเวทีโดยมีครูโนราเป็นผู้นำ มายังจุดกึ่งกลางเวที โนราอีก 5 คน เดินตามผู้นำ มายังจุดกึ่งกลางเวที โนราอีก 5 คน ยืนหน้ากระดานบริเวณด้านหลังนักดนตรีแต่หันทิศทางแตกต่างกันตามอิสระไม่หันด้านทิศซึ่งเหมือนกันกับครูโนรา เมื่อดนตรีเริ่มบรรเลงในจังหวะสอดสร้อยจังหวะแรก ทุกคนก็เริ่มออกแบบท่ารำตามจินตนาการตามจังหวะและอารมณ์ของนักดนตรีที่บรรเลงอิสระร่วมกัน บางครั้งโนราทุกคนแสดงท่าต่างกันในจังหวะเดียวกัน และแสดงท่าเดียวกันในจังหวะเดียวกัน โดยมิได้นัดหมายทุกคนที่ฟังดนตรีและจินตนาการทันทีทันใด นักดนตรีก็ต้องบรรเลงตามความชื่นชอบของวงตนเอง โดยมิได้ดูท่ารำของโนราและจบในจังหวะท่องโรง เป็นจังหวะและหมุนนั่งอย่างรวดเร็ว

บทร้องที่ใช้ประกอบการแสดงโนรา

                             บทเทิดพระเกียรติ

                                   กลอนสี่

                ยอกรวันทา                    สยามนารีรัตน์

        บรมราชกุมารี                         ศรีเศวตฉัตร

        พรเทพรัตน์                            เลิศขัตติยา

        ศิลป์ศาสตร์ทั่วธานี                 พระทัยมีเมมตา

        อาเซียนสัมมนา                      เสด็จมาให้พิธี

                                             กลอนหก

        บรรลุสองสุรทินเมษามาศ               น้อมกราบบาทพระเทพรัตน์จํารัสศรี

        องค์วิศิษฏศิลปินปิ่นกวี                   พระบารมีเกรียงไกรก้องไกวัล

        ครบหกสิบพรรษาฝ่าพระบาท          ถวายราชกุศลมงคลขวัญ

        องค์เมธีชี้ทางสว่างวรรณ                นิจนิรันดร์ขอพระองค์ทรงพระเจริญ

                                             บทร้องภาษาอังกฤษ

You're welcome to see Nora, we're from Thaksin Songkhla Thailand Thailand.

            Thailand People are Lovely, we are happy for Asian Asian.

              If you like the performance, you can dance Nora Nora.

        การแสดงโนราชุดซัดท่าตามจังหวะดนตรี มีวัตถุประสงค์เพื่อคิด และสร้างสรรค์ท่ารำในทันทีทันใด หรือการด้นสดในการแสดงไปตามจังหวะดนตรี ที่มีการคิดจังหวะเก่าและใหม่บรรเลงไปในทันทีทันใดเช่นเดียวกัน สิ่งสำคัญที่เกิดขึ้นในการแสดง

        1. การจัดวางนักดนตรีทุกคนอยู่บริเวณกลางเวที และให้ทุกคนมีบทบาทการบรรเลง มองเห็นทักษะของการบรรเลงทุกคนแตกต่างจากดั้งเดิม จะจัดให้นักดนตรีอยู่ทางด้านซ้ายของเวที

        2. การเปิดโอกาสให้นักแสดงโนราทุกคน ให้แสดงฝีมือการรำตามที่ตนเองจัดเรียงลำดับต่อเนื่องกัน แสดงเอกลักษณ์ของการรำโนราของตนเองได้อย่างเต็มที่

        3. การแสดงโนราชุดซัดตามภาษาดนตรี ซึ่งแสดงที่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร มีการออกแบบชุดโนรา นายโรงโทนสีม่วง และป้ายพระบรมสาทิสลักษณ์ บทกลอนเทิดพระเกียรติ องค์วิศิษฏศิลปินของปวงชนชาวไทย

        4. บทร้องโนราภาษาอังกฤษ ที่แต่งขึ้นใช้ร้องประกอบการแสดง มีความเหมือนและแตกต่างกัน จำนวน 2 บท เป็นการบูรณาการ บทร้องให้เกิดประโยชน์หลาย ๆ ด้าน นำมาใช้ร่วมกันได้เป็นการบูรณาการองค์ความรู้ได้กว้างขวางและเปิดโลกทัศน์ของโนราที่เกิดขึ้นใหม่

        การแสดงโนราสร้างสรรค์ชุดซัดท่าตามจังหวะดนตรี เป็นการแสดงโนราที่พลิกประวัติศาสตร์แนวคิดการแสดงโนรา สามารถมองเห็นเอกลักษณ์ของโนราได้อย่างชัดเจนในมุมมองของคนรุ่นใหม่ การจัดวางและออกแบบใหม่ของผลงานดั้งเดิม เป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องรู้จักเอกลักษณ์ของการแสดงและเข้าใจอย่างลึกซึ้ง องค์ประกอบสำคัญศิลปะการแสดงร่วมสมัย จะต้องให้นักแสดงบนเวทีทุกคนมีโอกาสแสดงทักษะความสามารถ การแสดงอย่างโดดเด่นเท่าเทียมกันทุกคน มีความเท่าเทียมกันในศิลปะการแสดง

   

   

โนราซัดท่าตามภาษาดนตรี แสดงในพิธีเปิด การประชุมวิชาการนานาชาติการ⁵⁷

แสดงพื้นบ้านในอาเซียน 2558

        11. การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่

        การกําหนดแนวคิด

        1. ศิลปะการแสดงละครโนราแบบดั้งเดิม แสดงในการประกอบพิธีกรรมโนราโรงครู แสดงละครวรรณกรรมพื้นบ้านแบบสั้น ๆ จำนวน 12 เรื่อง หรือเรียกกันว่า เล่นสอบสองเรื่อง สังข์ทอง เป็นวรรณกรรมพื้นบ้านเรื่องหนึ่งที่ใช้แสดง โดยกล่าวถึงท้าวสามลโกรธแค้นที่เจ้าเงาะนำนางรจนาไปอยู่ที่กระท่อม โดยใช้นักแสดง 2 คน คือ โนรานายโรง แสดงเป็นท้าวสามล พรานแสดงเป็นมหาดเล็กหรือเสนา ละครโนราในพิธีกรรมโรงครู มีการพัฒนาออกแบบและสร้างสรรค์เล่าเรื่องให้มากขึ้นกว่าเดิม เช่น แต่งกายแบบเงาะป่าออกหาเนื้อหาปลา มีนางสนม มเหสี เพิ่มขึ้น

        2. ละครเรื่องสังข์ทองในบทละครพระราชนิพนธ์ ของรัชกาลที่ 2 มีแต่งบทกลอนร้องรำและบรรยายเรื่องราวต่าง ๆ ได้ละเอียด มีการนำบทละครพระราชนิพนธ์มาแสดงในแบบละครนอกตัวละครและนักแสดงหลากหลายแต่งกายสวยงาม

        3. ละครเรื่องสังข์ทองปรากฏเป็นภาพยนตร์ ละครโทรทัศน์ เผยแพร่ตามสถานีโทรทัศน์และโรงภาพยนตร์ต่าง ๆ เป็นที่นิยมและรู้จักกันอย่างกว้างขวางและบทละครโนราเรื่องต่าง ๆ ที่ศิลปินโนรานำมาใช้ในการแสดงโนราแบบันเทิงเป็นบทละครที่ให้ศึกษาเบื้องต้น

        4. เมื่อศึกษาวรรณกรรมอย่างละเอียดลึกซึ้ง จะทำให้ทราบความคิดเห็น และหลักการมองจากรูปลักษณ์ภายนอก แต่มองลึกซึ้งถึงสภาพจิตและความดีงามของจิตใจภายในอย่างแท้จริง

        การออกแบบร่าง

        การเรียนวิชาการแสดงละครโนรา ฝึกทักษะการเขียนบทละคร การขับร้องและการแสดงละครโนราเบื้องต้น มีการศึกษาโครงสร้าง ประวัติความเป็นมา และทดลองแสดงเป็นตอน ๆ ตามบทเก่า ๆ ที่นำมาศึกษา จึงได้มีการร่วมกันประพันธ์ละครเรื่องสังข์ทอง ซึ่งใช้ทำนองและจังหวะดั้งเดิมของโนราและหนังตะลุงเลือกแต่งเฉพาะตอนรจนาเลือกคู่ เพราะทุกคนเข้าใจและรู้จักกันเป็นอย่างดี มีทั้งรูปแบบการร้องเพื่อบรรยายเรื่องราววิถีชีวิต ตัวละคร และเหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ

        การพัฒนาแบบ

        กำหนดรูปแบบการแสดงละครโนราเรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่ มีการนำเสนอการแสดงทั้งหมด 3 ตอน

        1. เจ้าเมืองพาราณศรี คือ ท้าวสามล นางมณฑาเทวี และพระธิดา

        2. พระธิดา ทั้ง 7 พระองค์และบุคลิกนิสัยใจคอ

        3. เลือกคู่ของพระธิดา ทั้ง 7 พระองค์

        แต่ละตอนจะมีการขับร้อง เจรจาและบรรเลงดนตรีโนราประกอบการรำ การร้อง และสร้างบรรยากาศการแสดงให้ต่อเนื่องกันในแต่ละตอน

        การประกอบการสร้าง

        เมื่อมีการประพันธ์บทร้อง บทเจรจา และดนตรีเหมาะสมกับการแสดงแต่ละตอนก็จะคัดเลือกนักแสดงที่เหมาะสม สอดคล้องกับบทละคร ฝึกซ้อมและแสดง โดยใช้ทักษะและไหวพริบจากการแสดงโนรา มีการพูดเจรจาโดยวิธีการด้นสด แต่อยู่ในกรอบของโครงเรื่อง

        การเก็บรายละเอียด

        เมื่อมีการทดลองหรือซ้อมการแสดงละคร จะพิจารณาการร้องรำของนักแสดงแต่ละคนที่สวมบทบาทการบรรเลงดนตรีที่เสริมบรรยากาศการแสดง เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย นักแสดงแต่ละคนการเจรจาไปตามบทบาทและการด้นสดของนักแสดงที่สำคัญ การสอดแทรกมุขตลกของนักแสดงบางกลุ่ม เช่น พระธิดา ท้าวสามล หรือเจ้าเงาะ การเข้าออกของนักแสดงกับการใช้พื้นที่การแสดง

        การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่

        1. งานมหกรรมการแสดงละครภาคใต้ครั้งที่ 3 (TSU Drama Festival #13) ภายใต้ชื่องาน “ก๊วนความสุขสนุกคูณสาม” ในวันที่ 9 กันยายน 2558 ณ มหาวิทยาลัยทักษิณ

        2. งานเทศกาลละครกรุงเทพฯ ครั้งที่ 13 โดยจัดแสดงระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2558 ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร

        3. วิกหัวหิน โรงเรียนภัทราวดีมัธยมศึกษา หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2559

        4. งานศิลปากรวิจัยและสร้างสรรค์ ครั้งที่ 9 ณ มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตสนามจันทร์ วังท่าพระ จังหวัดนครปฐม ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 25595.

        5. รักก่อนใครกับรจนาเลือกคู่สำเนียงใต้ อร่อยจังหู ณ โรงละครกลางแจ้ง สวนศิลป์บ้านดินเจ็ดเสมียน จังหวัดราชบุรี ในวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559

การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่ งานมหกรรมการแสดงละครภาคใต้ครั้งที่ 3⁵⁸

   

การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่ งานเทศกาลละครกรุงเทพฯ ครั้งที่ 13⁵⁹

   

การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่⁶⁰

โรงเรียนภัทราวดีมัธยมศึกษา หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

   

การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่ งานศิลปากรวิจัยและสร้างสรรค์ ครั้งที่ 9⁶¹

ณ มหาวิทยาลัยศิลปากร จังหวัดนครปฐม

        12. โนราเทิดพระเกียรติ การประกวดผลงานสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมสายอุดมศึกษาประจําปี 2558 ได้รับรางวัลชนะเลิศ จากสํานักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.)

        แนวคิดการออกแบบ และการใช้ความรู้ทางทฤษฎีสนับสนุน

        การรำโนราเทิดพระเกียรติเป็นการรำร้อง และทีท่ารำประกอบบทหรือที่เรียกว่า การรำทำบท อันเป็นหัวใจสำคัญของศิลปะการแสดงโนรา เป็นการพัฒนารูปแบบการแสดงโนราให้เด่นชัดแตกต่างจากการแสดงในอดีต คือ เมื่อมีการรำทำบท จะแต่งบทชมธรรมชาติ ภูเขา แม่น้ำ ลำธาร มาตีท่ารำ แต่การรำโนราเทิดพระเกียรติ เป็นการแต่งเนื้อร้องและท่ารำขึ้นมาใหม่ ในจังหวะเดิมที่สำคัญของโนรา 3 แบบ คือ จังหวะร่ายแตระ จังหวะเพลงกราว และจังหวะเพลงทับเพลงโทน บทร้องที่ประพันธ์ขึ้นมาใหม่นั้น เทิดพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในจังหวะร่ายแตระ เทิดพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ในบทเพลงกราวและเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในจังหวะเพลงทับเพลงโทน ซึ่งการแต่งบทกลอนประกอบการรำร้องและการตีบทท่ารำใหม่ จากเนื้อหาสาระดังกล่าวนั้น ยังไม่แพร่หลายในการแสดงโนรามีการริเริ่มจากการรณรงค์ของกรมส่งเสริมเผยแพร่ กระทรวงวัฒนธรรม เมื่อ พ.ศ. 2548 เมื่อเริ่มมีการประกวดศิลปะการแสดงดนตรี และการแสดงพื้นบ้านทั่วประเทศสำหรับเยาวชน อายุไม่เกิน 25 ปี การรำโนราเทิดพระเกียรติ จึงนับได้ว่าเป็นการปฏิบัติตามนโยบายของการสร้างแนวคิดการออกแบบบทร้องท่ารำสำหรับโนรา และเยาวชนรุ่นใหม่ที่มีแนวคิด ประสบการณ์และพัฒนาการผ่านมาเป็นเวลา 10 ปี ซึ่งถือได้ว่าเป็นการตกผลึกองค์ความรู้ที่สำคัญของเยาวชน ซึ่งเคยร่วมกิจกรรมกับกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ผลงานที่เกิดจากการคิดกลั่นกรองสร้างสรรค์ขึ้นมา เป็นบทโนราเทิดพระเกียรติ พร้อมกับการออกแบบท่ารำควรได้รับประชาสัมพันธ์ เผยแพร่อย่างกว้างขวาง จึงจะเกิดประโยชน์ และคุณค่า ถึงแม้จะเกิดจากก้อนหินก้อนเล็ก ๆ 2 - 3 ก้อน ที่ส่งลงไปในพื้นน้ำเพื่อให้ก้อนหินก้อนอื่น ๆ ทับถมตามมาๆ จึงเกิดเป็นรากฐานที่แข็งแรงก็ตาม ถ้าหากไม่ทดลองปฏิบัติออกแบบสร้างสรรค์เผยแพร่ ศิลปะการแสดงโนราก็จะรู้จักกันอยู่ในเฉพาะไม่กว้างขวางเหมือนกับการแสดงแขนงอื่น

        วิธีการสร้างงาน

        ด้านการประพันธ์กลอน เกี่ยวกับการเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชนั้นจะต้องประพันธ์บทไปตามฉันท์ลักษณ์ บทประพันธ์ของโนรา ภาษาที่ใช้ต้องสละสลวย เหมาะสมกับพระเกียรติยศ พร้อมกับสามารถใช้ตีท่ารำประกอบบท และขับร้องได้อย่างไพเราะ ลงจังหวะ โดยครูเอื้อน ปิยะวาทการ ซึ่งมีอายุ 84 ปี ได้ประพันธ์บทเทิดพระเกียรติขึ้นมาใหม่ เพื่อใช้ในการแสดงดังนี้

บทร่ายแตระ

                เจ้าเอยเจ้าฟ้า                               พระเทพรัตนราชสุดามารศรี

        ทรงชำนาญการบรรเลงเพลงดนตรี          วรรณคดีชี้ชัดสมบัติไทย

        แหล่สลับสลวยลักษณ์อักษรศิลป์            องค์วิศิษฏศิลปินอดิศัย

        คุ้มเกศเกล้าเหล่าศิลปินไทย                   ดั่งเทียนชัยส่องสวรรค์ชั้นกวี

เพลงกราว

                นั่งผันหน้าขึ้นเวหน                        พระสุริยนเปลี่ยนสี

        องค์สมเด็จราชินี                                   คู่จักรีขัตติยา

        เสด็จเยี่ยมประชากร                               เอื้ออาทรแก้ปัญหา

        ทวยไทยเทิดพระมารดา                         พระเมตตาแผ่ปกพสกนิกร

เพลงทับเพลงโทน

                ยอกรก้มเกศราบกราบยุคล              องค์สมเด็จพระภูมิพลอดิศร

        สายพระเนตรเมตตาเอื้ออาทร                  ผู้เดือดร้อนขัดสนรอดพ้นภัย

        ยุรยาตรประพาสเขินเนินพนัส                  พระราชดำรัสมธุรสแสนสดใส

        ทศพิธราชธรรมน้ำพระทัย                       กราบภูวนัยใจภักดิ์อัครศิลปิน

        ด้านการรำโนราเทิดพระเกียรติ การทำงานสร้างสรรค์และออกแบบวิธีการแสดง ดังนี้

        1. ด้านดนตรีและการขับร้อง ได้รวบรวมเยาวชนเครือข่ายดนตรีพื้นบ้าน ซึ่งมีอายุระหว่าง 15 - 25 ปี มาร่วมออกแบบจังหวะ และทํานองของดนตรี

        2. ด้านการประดิษฐ์ และออกแบบท่ารำ ผู้นำกลุ่มเยาวชนโนรา มหาวิทยาลัยทักษิณ ได้นำเยาวชนเครือข่ายศิลปินโนราเยาวชนอายุไม่เกิน 25 ปี มาร่วมออกแบบท่ารำ และสร้างสรรค์กระบวนการรำโนราเทิดพระเกียรติร่วมกันโดยแบ่งผู้ออกแบบท่ารำเป็น 4 กลุ่ม คือ

            2.1 ออกแบบท่ารำเพลงโค และเพลงนาด

            2.2 ออกแบบท่าราบทร่ายแตระ

            2.3 ออกแบบท่ารําทําบทผันหน้า

            2.4 ออกแบบท่ารำเพลงทับเพลงโทน

        ประโยชน์และคุณค่า

        1. โนราเทิดพระเกียรติ เป็นการแสดงที่ใช้สำหรับการแสดงความรัก ยกย่อง เทิดทูน พระเกียรติยศของสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นสถาบันที่สำคัญและเป็นสถาบันสูงสุดในประเทศไทย

        2. โนราเทิดพระเกียรติ เป็นบทที่ประพันธ์บทร้องท่ารำ และสอดแทรกจังหวะใหม่ใช้นักแสดงรุ่นใหม่ เป็นผู้ถ่ายทอดศิลปะการแสดงในยุคปัจจุบัน

        3. โนราเทิดพระเกียรติ สามารถนำไปใช้ในการแสดงโนราทุกประเภท ตั้งแต่การแสดงโนราในสถานศึกษา การแสดงโนราโรงครู การแสดงโนราบันเทิง และการแสดงโนราประยุกต์จากหลักการแนวคิด และทฤษฎี

   

โนราเทิดพระเกียรติ การประกวดผลงานสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมสายอุดมศึกษาประจำปี 2558⁶²

ได้รับรางวัลชนะเลิศ จากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.)

   

โนราเทิดพระเกียรติ การประกวดผลงานสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมสายอุดมศึกษาประจำปี 2558⁶³

ได้รับรางวัลชนะเลิศ จากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.)

        13. โนราเทิดพระเกียรติ

        - งานมหกรรมวิถีถิ่น วิถีไทย เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล เฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559 ในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2560

        - งานวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 2557

        เป็นการแสดงความจงรักภักดีต่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งมีพระชนมายุ 84 พรรษา

        แนวคิดการแสดง

        สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงเป็นแม่ของแผ่นดินมีพระราชกรณียกิจในการสร้างงานศิลปาชีพนำไปสู่แบบอย่างของแม่แห่งสากล บนพื้นฐานตัวอย่างของความขยันหมั่นเพียรของคนไทย ทรงมีพระเมตตากรุณาและมีความรักวิถีอาชีพของคนไทยทุกคน เมื่อครบรอบ 84 พรรษา โนราภาคใต้ 84 คนมาร่วมรำและร้องทำบทเทิดพระเกียรติ องค์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ แม่ของแผ่นดิน โดยมีรูปแบบการแสดงดังนี้

        ช่วงที่ 1 เป็นกระบวนการรำเพลงโค นักแสดงโนรา จำนวน 84 คน

        ช่วงที่ 2 เป็นขบวนแห่เทิดพระเกียรติ 84 พรรษา ประกอบด้วย ป้ายทรงพระเจริญพระชนมายุ 84 ปี ตราสัญลักษณ์ประจำพระองค์ ขบวนพานพุ่มเงินทองในชุดสีฟ้า จำนวน 8 พาน และป้ายครองราชย์สมบัติครบ 70 ปี พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

        ช่วงที่ 3 เป็นการรำทำบท ตีท่ารำ ประกอบบทร้องเทิดพระเกียรติ การแสดงทั้งหมดใช้เวลา 30 นาที นักแสดงทั้งหมด 114 คน

        การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ วันแม่ 12 สิงหาคม 2558

        เป็นการแสดงโนราร่าประสมท่าเพลงโค และรำตัวอ่อน รวมกันจํานวน 84 คน โดยใช้นักแสดงโนรา ผู้ใหญ่จำนวน 76 คน และโนราตัวอ่อน นักเรียนระดับประถมศึกษา จำนวน 8 คน ซึ่งเป็นนักเรียนชาวไทยมุสลิม จากโรงเรียนบ้านมะรือโบตก อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส ที่มีความสนใจและชื่นชอบในการแสดงโนรา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงประโยชน์ของศิลปะการแสดงโนรา สามารถช่วยพัฒนาและเปิดโอกาสให้กับเยาวชนใน 3 จังหวัด ชายแดนภาคใต้ที่สามารถแสดงโนราร่วมกับกลุ่มอื่น ๆ ได้ นอกจากนี้แล้วเมื่อนักเรียนตัวอ่อนจบ จะมีการร้องกลอนสี่ และกลอนหกเทิดพระเกียรติวันแม่แห่งชาติ ประจำปี 2559 โดยใช้เวลาทั้งหมด 30 นาที นักแสดง 84 คน

   

การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ พิธีเปิดงานมหกรรมวิถีถิ่น วิถีไทย เฉลิมพระเกียรติ⁶⁴

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี

และ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เนื่องในโอกาส

พระราชพิธีมหามงคล เฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559

ณ เวทีกลาง ท้องสนามหลวง กรุงเทพมหานคร

การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ พิธีเปิดงานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ⁶⁵

เนื่องในโอกาสพระราชพิธี มหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ

12 สิงหาคม 2559 ณ เวทีกลาง ท้องสนามหลวง กรุงเทพมหานคร

        14. โนราเทิดพระเกียรติ งาน “ใต้ร่มพระบารมี 234 ปี กรุงรัตนโกสินทร์” (The 234^th Year of Rattanakosin City under Royal Benevolence) ปี พ.ศ. 2559

        การแสดงโนราเพื่อเทิดพระเกียรติพระมหากรุณาธิคุณของพระมหากษัตริย์ไทยทุกพระองค์ในราชวงจักรี การแสดงโนรา งาน “ใต้ร่มพระบารมี 234 ปี กรุงรัตนโกสินทร์” เป็นการรำโนราเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ ประกอบด้วยตัวแทนโนราจาก 5 สถาบัน คือ มหาวิทยาลัยทักษิณ โรงเรียนห้วยยอด โรงเรียนนวมินทราชูทิศ โรงเรียนมหาวชิราวุธ โรงเรียนเดชะปัตตนะยานุกูล จำนวน 112 คน เป็นตัวแทนประชาชนภาคใต้ มาร่วมเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ 234 ปี โดยการรำเพลงโค และร้องกลอนหกเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ ใช้เวลาในการแสดง 30 นาที

   

   

    

โนราเทิดพระเกียรติ งาน “ใต้ร่มพระบารมี 234 ปี กรุงรัตนโกสินทร์” ⁶⁶

ในวันเสาร์ที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2559 ณ เวทีกลาง ท้องสนามหลวง กรุงเทพมหานคร

        15. งานนิทรรศการ โครงการรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ ในหลวงรัชกาลที่ 7 ณ ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จังหวัดปัตตานี วันที่ 5 ธันวาคม 2557

        การแสดงโนรา รำลึกพระมหากรุณาธิคุณ จะเป็นการแสดงร่วมกับ โนราโรงเรียนเดชะปัตตนะยานุกูล และโนรามหาวิทยาลัยทักษิณ เป็นการรำโนราทำบท เพลงทับเพลงโทม เทิดพระเกียรติพระราชกรณียกิจ ในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทย ที่พลังประชาชนชาวไทยและคนไทยเชื้อสายจีน ในจังหวัดปัตตานี ได้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณและแสดงออกมาในรูปการแสดงโนราที่มีพลังศรัทธาสิ่งมงคลอันเป็นที่เคารพคือ เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยใช้นักแสดง จำนวน 38 คน ใช้เวลาในการแสดง 30 นาที

โนราเทิดพระเกียรติ งานนิทรรศการโครงการรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ⁶⁷

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9)

ศาลเจ้าแม่เล่งจูเกียง (ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวปัตตานี) วันที่ 5 ธันวาคม 2559

        16. กิจกรรม “มหกรรมโนรา” พลังศิลปินรวมใจแสดงความอาลัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ณ โรงเรียนสมานคุณวิทยา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา วันที่ 4 พฤศจิกายน 2559 โดย กระทรวงวัฒนธรรม

        แนวคิดของการแสดง การจัดการแสดงถวายความอาลัยดังกล่าว เป็นโครงการ การแสดงความอาลัยจากศิลปินโนราภาคใต้ โดยคณะโนราต่าง ๆ ของจังหวัดสงขลา จากการเสด็จสู่สวรรคาลัยครบ 100 วัน ซึ่งมีการแสดงคือ การรำถวายความอาลัยและขับร้องบทโนรา โดยศิลปินโนราอาวุโสและศิลปินโนราที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสงขลา คือ

        1. โนราละมัยศิลป์และโนรานกน้อย เสียงเสน่ห์

        2. โนราธรรมนิตย์ สงวนศิลป์

        3. โนราสมาน สืบสานศิลป์ และโนราโจ๊ก ดาวรุ่ง

        4. โนราเยาวชนอำเภอหาดใหญ่ จำนวน 100 คน

        5. โนรามหาวิทยาลัยทักษิณ และโนรามหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา จำนวน 100 คน

        โดยโนราธรรมนิตย์ สงวนศิลป์ รำทำบทผันหน้า

        ผันหน้า ถวายอาลัย

                นั่งวันทาองค์ปรมินทร์                 รวยระรินอาบน้ำตา

        องค์ภูมิพลราชา                                 ครรไลลาสู่อัมพร

        สิบสามตุลา                                       พระราชาทรงพักผ่อน

        ทวยราษฎร์ประนมกร                          ส่งภูธรสู่สวรรคาลัย

        นิสิตจำนวน 100 คน รำบทเพลงทับเพลงโทนพร้อมกัน

        เพลงทับเพลงโทน

                ทศพิธราชธรรมทรงนำครองราชย์            ทรงเปรื่องปราชญ์ฉลาดล้ำธรรมะรักษา

       

        การแสดงทั้งสองชุดใช้เวลาในการแสดง 45 นาที นักแสดง 105 คน

โนราถวายอาลัย⁶⁸

   

   

กิจกรรม “มหกรรมโนรา” พลังศิลปินรวมใจแสดงความอาลัย⁶⁹

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

ที่ โรงเรียนสมานคุณวิทยา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

วันที่ 4 พฤศจิกายน 2559 โดย กระทรวงวัฒนธรรม

        17. การแสดงโนราซัดท่าร่วมสมัย หุ่นโนรา หลาดสองเล เก๋า เท่ ริมเลสาบ ณ ถนนนครนอก จังหวัดสงขลา วันที่ 12 มิถุนายน 2557

        แนวคิดการสร้างงาน ศิลปะการแสดงโนราเป็นการแสดงที่มีองค์ความรู้กว้างขวางสามารถพัฒนานำไปสร้างสรรค์เป็นศิลปะการแสดงหรืองานศิลปะได้หลากหลาย เช่น แต่งเพลงพื้นบ้านที่เกี่ยวกับจังหวะเรื่องราวของโนรา ประดิษฐ์หุ่นเชิดเป็นรูปโนรา ประดิษฐ์ตัวหนังตะลุงรูปโนรา สร้างงานวาดภาพโนรา เมื่อโนรามีพื้นที่ในการสร้างงานได้หลากหลาย ควรจะเอาความงดงามและมีคุณค่าของศิลปะที่พัฒนามาจากการแสดงโนรามาแสดงร่วมกัน เพื่อสร้างความตระหนักและความภาคภูมิในคุณค่าของโนราที่สามารถรับใช้สังคมได้ในปัจจุบัน

        วิธีการสร้าง การแสดงชุดโนราซัดท่าร่วมสมัย เมื่อได้รวบรวมองค์ความรู้หลักที่สำคัญแต่ละประเภทแล้ว มีวิธีการสร้างงานเป็นช่วงระยะเวลาการแสดง 4 ช่วง ดังนี้

        ช่วงที่ 1 การนำโนราแบบดั้งเดิมเพื่อสื่อสารถึงความมีคุณค่าของศิลปะ โดยการวาดภาพโนราและความงดงามของเถาวัลย์ ในป่าที่เลื้อยเกี่ยวพันต่อเนื่องกันมาจนหนาแน่น ใช้พู่กันสีน้ำและสีพลาสติกกวาดลงบนแผ่นผืนผ้าใบและร่มขนาดใหญ่

        ช่วงที่ 2 การเชิดหนังตะลุงและหุ่นพราน เพื่อเล่าเรื่องความเจริญรุ่งเรืองด้วยศิลปะและวัฒนธรรมแขนงต่าง ๆ ผ่านการขับร้องบทเพลงแร็พปักษ์ใต้ ที่มีการขับร้องประกอบการแสดง

        ช่วงที่ 3 การเชิดหุ่นกระบอกโนรา 7 ตัว หุ่นพราน 1 ตัว หุ่นโนราละครเล็ก 3 ตัว ประกอบการรำในจังหวะเพลงโค เพลงนาด เพื่อให้เห็นถึงการพัฒนาหุ่นมาจากโนราที่มาจากวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง สามารถปรับเปลี่ยนและสร้างสรรค์ศิลปะใหม่ขึ้นมาได้ และสามารถร่ายรำได้สวยงามใกล้เคียงกับการแสดงโนราดั้งเดิม

        ช่วงที่ 4 การรำโนราคล้องหงส์ โดยศิลปินโนราและพราน เป็นการสื่อสารว่าเมืองสงขลามีวัฒนธรรมที่เข้มแข็งมาเป็นเวลายาวนาน ดังนั้น ศิลปะการแสดงโนราซึ่งเป็นวัฒนธรรมเก่า สามารถปรับเปลี่ยน ให้เข้ากับศิลปะการแสดงใหม่ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันได้ พร้อมกับใช้องค์ประกอบจากฉากรูปโนราหุ่นกระบอกโนรา และหุ่นโนราละครเล็กแสดงร่วมกัน

   

   

การแสดงชุดโนราซัดท่าร่วมสมัย หุ่นโนรา⁷⁰

ในงานหลาดสองเล เก๋า เท่ ริมเลสาบ ณ ถนนนครนอก จังหวัดสงขลา วันที่ 12 มิถุนายน 2559

        18. โหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว : ดนตรีสามประสานของชุมชนปัตตานี งานสมโภชฉลองเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จังหวัดปัตตานี ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2560

        การแสดงชุด “โหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว : ดนตรีสามประสานของชุมชนปัตตานี” เป็นงานวิจัยจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยมีศาสตราจารย์พรรัตน์ ดำรุง เมธีวิจัยอาวุโสเป็นหัวหน้าโครงการ เป็นผู้แนะนำงานวิจัยเพื่อชุมชนภายใต้โครงการ “วิจัยการแสดง : สร้างสรรค์งานวิจัยในสาขาศิลปะการแสดงไทยร่วมสมัย” การแสดง “โหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว” ที่จัดแสดงในพิธีเปิด งานมหกรรมท่องเที่ยวปัตตานีอาเซียน : กตัญญูคู่ฟ้ามหาสมโภชเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จุดเริ่มต้นของการแสดงชุดนี้ มาจากงานวิจัยที่อาจารย์ธรรมนิตย์ มีความสนใจในงานสมโภชฉลองเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ซึ่งมีเยาวชนจากโรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูลภายใต้การดูแล ของอาจารย์ฉลวย นิรันดร์พุฒ เมื่อปี 2559 เยาวชนได้ร่วมแสดงโนราในงานเช็งเม้งทำบุญบรรพบุรุษ ณ บริเวณศาลเจ้าฯ ก่อนที่จะเริ่มเปิดแสดงโนราเพื่อสมโภชเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จึงมีความคิดว่า ถ้านำดนตรีที่เป็นการแสดงถึงไทยพุทธ ไทยมุสลิม และคนไทยเชื้อสายจีน มาร่วมแสดงเฉลิมฉลองด้วยน่าจะเป็นเรื่องที่ดี จึงเป็นที่มาของการมีดนตรีโหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว วัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อให้เยาวชนในท้องถิ่นได้รู้จักการใช้ดนตรีและให้ดนตรีมีบทบาทในกิจกรรมของชุมชน และนำดนตรีไทยพุทธ มุสลิม จีน มาเล่นประสมวงร่วมกัน เป็นจังหวะแปลกใหม่ และเห็นถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกันได้ โดยการใช้รูปแบบของดนตรี ดังนี้

        เครื่องดนตรีจีน ในการบรรเลงจังหวะของดนตรีจีน นักดนตรีแต่ละคนมีทักษะลีลาอารมณ์ ในการตีรวมเป็นหนึ่งเดียว และแสดงความรู้สึกไปตามจังหวะกลองที่ต้องการสื่ออารมณ์ เช่น การสู้รบ ดุดัน และความสนุกสนาน ปรับเสียงร้องรับของเครื่องดนตรีจีนประเภทขนาดเล็ก เช่น ต๊อก อู่มวี่ ผ่าง ให้มีความหวานกังวาน ตามเสียงร้องทำนองจีนลูกคู่ร้องรับสำเนียงจีนได้ดี

        เครื่องดนตรีโนรา การเปลี่ยนจังหวะกลองปี่ทับในการบรรเลงร้องรับได้ลงตัว นักดนตรีเป่าปี่มีการพัฒนาการเป่าที่ชัดเจนขึ้น การสอดรับกับเพลงรองเง็งไม่กลมกลืนเท่าที่ควร

        เครื่องดนตรีรองเง็งและลิเกฮูลู การเพิ่มสำเนียงและเพลงใหม่ทำให้การบรรเลงในพิธีเปิดฟังแล้วเป็นดนตรีของชาวมุสลิมมากยิ่งขึ้น เพราะสำเนียงเพลงที่บรรเลงได้รับการปรับทางจากครูดนตรีรองเง็งและบรรเลงสั้นกระชับ นักดนตรีมีห้องเพลงขึ้นและลงดนตรีแน่นอน รำมะนาลิเกฮูลูมีการปรับการรำหน้ากลองให้ตึงและฟังไพเราะขึ้น แต่สมาธินักร้องยังไม่เด่นชัด และไม่อยู่ในอารมณ์เพลงที่บรรเลง

        การขับร้องโนราลิเกฮูลู และกลองจีน การพัฒนาการขับร้องแต่งบทและสำเนียงการร้องรับ 3 ภาษา ทำให้เห็นการร้องแต่ละวัฒนธรรมการเรียนรู้ และร้องรับร่วมกันปรากฏออกมาชัดเจนจากการขับร้อง และบรรเลง

        พิธีเปิดงานสมโภชเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวใช้เวลา 5 นาที เป็นการกลั่นกรององค์ความรู้ดนตรีมาใช้ให้เกิดประโยชน์ และสร้างคุณค่าทางสังคมโดยเฉพาะ การร่วมใจสมโภชองค์เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว การร่วมมือการบรรเลงและการรู้จักการจัดการดนตรีสร้างสรรค์ รูปแบบใหม่ของคณะกรรมการมูลนิธิเล่งจูเกียง ตำบลอาเนาะรู อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี งานสร้างสรรค์ดนตรีโหมโรง เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวจึงเกิดประโยชน์ต่อความต้องการของชุมชนที่สร้างเอกลักษณ์ร่วมกัน

   

   

   

การแสดง “โหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว”⁷¹

ในพิธีเปิด งานมหกรรมท่องเที่ยวปัตตานีอาเซียน : กตัญญูคู่ฟ้ามหาสมโภชเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว

ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2560 ณ ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว จังหวัดปัตตานี

        19. การแสดงโนรา ชุดใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ ในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 45 สงขลาเกมส์ ณ สนามติณสูลานนท์ จังหวัดสงขลา ในวันที่ 20 มิถุนายน 2560

        ศิลปะแสดงโนรา ชุดใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ เป็นการแสดงพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 45 สงขลาเกมส์ ณ สนามกีฬาติณสูลานนท์ จังหวัดสงขลา ในวันที่ 20 มิถุนายน 2560 ซึ่งกำกับการแสดงและออกแบบชุดการแสดงโดย คุณศุภักษร จงศิริ ผู้เชี่ยวชาญด้านการแสดงแสง สี เสียงของประเทศไทย การแสดงโนราชุด ใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงความจงรักภักดีและเป็นการเทิดทูนพระเกียรติยศ พระบารมีของพระมหากษัตริย์ไทยแห่งราชวงศ์จักรี 10 พระองค์ ที่ทรงปกครองแผ่นดินไทย ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

        แนวคิดของการแสดง

        โนราชุดใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ ประเทศไทยในสมัยรัตนโกสินทร์เจริญรุ่งเรืองสร้างเอกลักษณ์ของชาติไทยได้จนถึงปัจจุบัน ด้วยพระปรีชาสามารถของบรมกษัตริย์ทุกพระองค์แห่งราชวงศ์จักรี ที่มีพระเมตตากรุณา และทรงนำทศพิธราชธรรมมาใช้ในการปกครองประเทศ ประชาชนชาวไทยจึงมีความสุข และร่มเย็นตลอดมาจนถึงปัจจุบัน พระมหากษัตริย์ไทยทุกพระองค์เป็นศูนย์รวมดวงใจของชาวไทยทุกคน ในโอกาสการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 45 ณ จังหวัดสงขลา ชาวสงขลาซึ่งเป็นข้าละอองธุลีพระบาท จึงร่วมแสดงความกตัญญูกตเวที ที่มีความสุขได้เพราะอยู่ใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ จึงได้จัดแสดงโนราเทิดพระเกียรติพระมหากษัตริย์ไทย แห่งราชวงศ์จักรี 10 พระองค์ ด้วยนักแสดงโนราจำนวน 110 คน

        รูปแบบของการแสดง

        โนราชุดใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ ใช้การแสดงโนราทำบทเพลงทับเพลงโทน ซึ่งเป็นการทำบทขั้นสูงของโนราที่จะต้องใช้การตีท่ารำประกอบบทร้อง ใช้การรำกรายใน ซึ่งเป็นลีลาที่แสดงการเยื้องกรายที่สวยงาม ใช้การรำท่านาดกราย ที่แสดงความสุขสนุกสนาน สวยงาม และท่าพระจันทร์ทรงกลด ในบทประถมที่มีรัศมีส่องประกายสวยงาม โดยใช้นักแสดงกลุ่มละ 10 คน เป็นตัวเลขที่แสดงสัญลักษณ์ 10 กษัตริย์ ใช้เวลาในการแสดง 6 นาที 30 วินาที

        บทร้องประกอบการแสดง

        เป็นองค์ประกอบที่สำคัญเพราะเนื้อหาความหมายจะต้องสื่อถึงพระบารมีและพระเกียรติยศ ภาษาที่นำมาใช้จะต้องสามารถตีท่ารำได้อย่างสวยงาม สอดคล้องกับบทประพันธ์ ซึ่งได้รับความอนุเคราะห์จากอาจารย์เอื้อน ปิยะวาทการ อายุ 82 ปี ข้าราชการบำนาญภูมิปัญญาด้านวรรณกรรม ท่านเป็นนักประพันธ์ กลอนโนราและหนังตะลุงให้กับศิลปินทั่วไป ของอำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง คำประพันธ์ประกอบด้วยฉันทลักษณ์กลอนแปด จำนวน 2 บท คือ

ช่วงที่ 1 

พระบารมีจักรวงศ์กร

                ประนมก้มศิระอภิวาท         ฝ่าละอองธุลีพระบาทอดิศร

        สิบกษัตริย์จักรีวงศ์พงศ์อมร        ปกเกศเกล้าไทยนิกรจิรังกาล

        เรืองดำรงทรงธรรมทศพิธ           ประสาทประสิทธิ์สันติสุขเกษมศานติ์

        ราษฎร์ร่มเย็นเป็นสุขทุกวันวาน    ใต้ร่มโพธิสมภารสิบราชัน

ช่วงที่ 2

ใต้ร่มพระบารมี

                ด้วยบุญญาบารมีจักรีวงศ์            ไทยดำรงสุขพร้อมทุกหย่อมหญ้า

        ใครจะจองครองใจไทยประชา              เท่ามหาจักรีวงศ์ธำรงไทย

        ชาวสงขลาเป็นข้ารองละอองพระบาท   ถวายบังคมบรมราชอดิศัย

        กรุณาธิคุณปิ่นเกล้าชนชาวไทย            ชื่นจิตใจชาวสงขลาชั่วฟ้าดิน

       

        การออกแบบการแสดง

        การแสดงในพิธีเปิดนักแสดงจำนวน 10 คน จะอยู่บนเวทีกลางสนามกีฬา นักแสดงอีก 100 คน แยกเป็นกลุ่ม ๆ ละ 10 คน แถวจะกระจายเป็นรัศมี 10 รัศมี แต่แยกซ้าย ขวา ข้างละ 5 กลุ่ม อยู่บริเวณข้างและกลางสนาม แสดงท่ารำประกอบบทร้องพร้อมกับผู้รำนำบนเวที และสลับกับผู้รำนำ เมื่อรำช่วงสุดท้ายจะแสดงท่ารำเหมือนกัน คือ ท่าพระจันทร์ทรงกลด

        การแต่งกาย

        ผู้รำนำบนเวทีแต่งกายด้วยชุดโนรา และเครื่องประดับสีเหลืองทองตลอดทั้งชุดแสดงพระบารมีของกษัตริย์องค์ปัจจุบันและนักแสดง 9 คน แต่งกายด้วยชุดโนราสีม่วง ชมพู และดำ ประดับเครื่องเงินแสดงสัญลักษณ์พระบารมีของกษัตริย์ที่ครองราชย์ผ่านมา 9 พระองค์ นักแสดงโนราจำนวน 100 คน แต่งกายด้วยชุดลูกปัดโนรา หลากสี ตามเอกลักษณ์ของเครื่องแต่งกายโนราที่ใช้กันโดยทั่วไป แสดงสัญลักษณ์ประชาชนชาวไทยทั่วประเทศ

        การออกแบบการบรรเลงดนตรี

        การบรรเลงดนตรีโนราที่ใช้ในการแสดงนั้นจะบรรเลงตามจังหวะขนบนิยมของการแสดงโนรา โดยทั่วไปมีการปรับจังหวะและทางเพลงให้สั้นลง ไม่เรียงลำดับตามขั้นตอน ในการแสดงโนรามีการคัดสรรจังหวะให้เหมาะสมกับองค์ประกอบอื่น ๆ ที่ใช้ร่วมในการแสดงซึ่งออกแบบเพลงและจังหวะดนตรีโดย อาจารย์วีระเดช ทองคำ สาขาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

        ช่วงที่ 1 ดนตรีนำใช้ปี่และเริ่มต้นด้วยจังหวะสอดสร้อย ลงเครื่องแบบสั้น

        ช่วงที่ 2 ดนตรีบรรเลงจังหวะ เพลงทับเพลงโทนตลอดทั้งบทร้อง พร้อมการร้องรับของลูกคู่ พร้อมเพรียงกันในแต่ละวรรค จำนวน 5 คน

        ช่วงที่ 3 ดนตรีบรรเลงจังหวะนาดและจังหวะกรายใน ไม่มีบทร้อง

        ช่วงที่ 4 ดนตรีบรรเลงจังหวะเพลงทับเพลงโทน ประกอบทั้งบทร้อง พร้อมกับร้องรับของลูกคู่พร้อมเพรียงกันในแต่ละวรรค จำนวน 5 คน

        ช่วงที่ 5 ดนตรีบรรเลงเพลงเชิดในจังหวะเร็วและจบด้วยการลงเครื่องแบบสั้น

        การออกแบบขับร้องบท

        โนราประกอบการแสดงประกอบด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นผู้ร้องนำ อาจารย์ศุภชัย รักสกุล และ อาจารย์ ไพศาล อิสโร เป็นผู้ร้องประสานเสียง ซึ่งเรื่องในจังหวะเพลงทับเพลงโทน

        การออกแบบท่ารำ

        สำหรับการออกแบบท่ารำในการรำประกอบบทร้องนั้นจะเป็นการรำตีท่ารำตามเนื้อร้องและจังหวะทีละคำ และท่ารำที่ประกอบ การร้องรับลูกคู่แต่ละบท ๆ ละ 2 วรรค ทั้งหมดมีจำนวน 8 บท และท่ารำประกอบดนตรีในแต่ละช่วงมีจำนวน 3 ช่วง ประกอบด้วยท่ารำที่เคลื่อนไหวเพื่อแปรแถวท่ารำอยู่กับที่และเป็นท่านิ่ง เพื่อจัดองค์ประกอบท่าให้สวยงาม

        บทสรุป

        การแสดงโนราชุด ใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์ จึงเป็นการรำโนราเทิดพระเกียรติ ที่แสดงความยิ่งใหญ่ประดับพระเกียรติยศ และเฉลิมฉลองสถาบันพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์จักรีทุกพระองค์และทำให้ทราบว่าศิลปะการแสดงโนรา สามารถปรับปรุงให้เข้ากับสถานการณ์ทุกยุคสมัยได้ทุกโอกาส การแสดงโนรายังเป็นที่นิยมมีการสืบทอดกันมาอย่างเหนียวแน่นจนถึงปัจจุบัน จากทักษะความสามารถในการแสดงการรำทำบทที่เป็นการรำขั้นสูง ซึ่งสามารถเห็นทักษะการแสดงและองค์ความรู้ที่ดีของนักแสดงโนราซึ่งพร้อมกันจำนวน 110 คน เป็นสิ่งสำคัญทางจิตใจที่ทำให้ผู้รำเกิดความภาคภูมิใจ ตระหนัก และเห็นคุณค่าในฐานะผู้สืบทอดมรดกวัฒนธรรมภาคใต้ และเป็นการสร้างความประทับใจให้ผู้ที่มีโอกาสได้ชื่นชมผู้ที่มีจำนวนมาก และหลากหลายของเยาวชนปัจจุบัน ที่สามารถรำได้อย่างพร้อมเพรียง สวยงาม เพราะมีจุดมุ่งหมายเดียวกันคือ คนไทยมีสุขได้ภายใต้ร่มพระบารมีจักรีวงศ์

   

   

การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ ชุด ใต้ร่มพระบารมีจักรวงศ์⁷²

พิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 45 สงขลาเกมส์ ในวันที่ 20 มิถุนายน 2560

ณ สนามติณสูลานนท์ จังหวัดสงขลา

3.3 งานสร้างสรรค์ ในรูปแบบของการประพันธ์บทโนรา

บทโนราเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ประพันธ์ปี 2556

                น้อมถวายบังคมบรมราช           แทบพระบาทฝ่าละอองฉลองศรี

        พระบุกป่าฝ่าดงทรงแผนที่                พระหัตถ์ชี้แนะนำตามแนวทาง

        โครงการเกษตรกรรมทำนาไร่            พบปัญหาแก้ไขไม่เหินห่าง

        ช่วยชาวประชาหาหนทาง                  เพื่อเสริมสร้างชีวิตจิตพอเพียง

        ส่งเสริมศาสน์ศิลป์ถิ่นแดนไทย          ให้เกรียงไกรเลื่องลืมมีชื่อเสียง

        ชาวไทยก้าวหน้ามาพร้อมเพรียง        นั่งรายเรียงกราบพระองค์ทรงพระเจริญ

บทชมเมืองสงขลา

                สีเอยสีโต               ไม้ราโพกิ่งร่า

        ปากน้ำเมืองสงขลา          ทอดสายตาเห็นสองเกาะ

        เกาะหนูเกาะแมว             หาดทรายแก้วแนวน้ำเซาะ

        กลางเลสองเกาะ             คลื่นเซาะหินเวิ้งเพิงผา

        งามเขาตังกวน                ลิงลงควนจวนผู้ว่า

        ริมหาดสมิหลา                นางเงือกโสภานั่งรอพี่

        เมืองสามน้ำสองเล          มีเสน่ห์สายนที

        กลางเมืองมีคีรี                ยอดเจดีย์กลางเวหน

        ถัดปากอ่าวเข้ามา            มีนาคาพ่นสายชล

        มีแพ-ขนานยนต์              ทุกผู้คนผ่านไปมา

ทําบทปัตตานี

เพลงทับ

                เมืองปัตตานีเคยมีแต่ความสุข            กลับมาทุกข์อาดูรสุขสูญหาย

        หัวเมืองยิ่งใหญ่ในภาคใต้                          เกิดเหตุร้ายแต่ละวันให้หวั่นกลัว

        พี่น้องไทยพุทธไทยมุสลิม                         แย้มยิ้มหรรษาพบหน้าเรายิ้มหัว

        แผ่นดินเมืองใต้ต้องไม่หมองมัว                  ความกลัวเหตุร้ายคลี่คลายไป

        เรามาสมัครรักสามัคคี                                เหมือนพี่รักน้องต้องเอาใจใส่

        คนไหนปองร้ายบ้านใกล้หรือไกล                แยกออกไปให้ชัดตัดปัญหา

กลอนสี่

                        เอื้อนอรรถสวัสดี                   นำกลอนสี่มาขับ

                ลูกคู่คอยรับ                                  ปรับระดับสําเนียง

(อ๋อ ว่า)     เราชาวปัตตานี (ตานี)                    กล่าวพาทีส่งเสียง

                ขอฝากเรียบเรียง                           เสียงประชาชน

(อ๋อ ว่า)     อยากให้แผ่นดินใต้ (ดินใต้)            ชื่อฉ่ำดังสายฝน

                ทุกวันนี้ร้อนรน                               เหมือนอยู่บนกองไฟ

                ขอให้รักสามัคคี                             ทุกชีวีสดใส

                พัฒนาถิ่นไทย                               ร่วมใจช่วยกัน

(อ๋อ ว่า)    รักเหมือนพี่น้อง (พี่น้อง)                  ปรองดองสมานฉันท์

                พุทธมุสลิมร่วมกัน                          ความสุขสันต์คืนมา

อยากให้ไทย ห่วงแผ่นดิน ถิ่นที่เกิด                  เพื่อทูนเทิดในหลวง ทรวงห่วงหา

ทดแทนคุณ ธ ทรงมี พระเมตตา                       ปวงประชา ขอพิทักษ์ รักษ์แผ่นดิน

บทเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี

เนื่องในโอกาสรำพิธีเปิด กิจกรรมวันเปิดใจ 5 บุคคล ในโครงการตามหาบุคคลในภาพพระกรณียกิจ

สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี

4 กรกฎาคม 2559 หอประชุมเล็ก ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

ทํานองเพลงทับเพลงโทน

                อัครกุมารี ทรงเป็นศรีของชาติ             วิทยาศาสตร์ เสริมส่ง ตรงสมัย

        ชาวประชา พร้อมหน้า มารวมร่วมใจ             ถวายไท้ เจ้าฟ้า ทรงพระเจริญ

บทชมเมืองสิงคโปร์

The “Adoring Verse of Singapore”

        Admire Singapore                                    I adore your beautiful buildings

        ชมเมืองสิงคโปร์                                         ตึกใหญ่โตงามสง่า

        Alogn the side of Marina bay where boats float by

        ริมอ่าวมารีน่า                                              เรือแล่นผ่ากลางสายชน

        A large vessel [boat] in the sky                Is a floating place to relat

        เรือใหญ่บนอัมพร                                        ที่พักผ่อนกลางเวหน

        Supported by three buildings                   Colorful sky when night falls

        สามตึกรับริมชล                                           ค่ำเวหนแสงกระจาย

        There is a big casino,                                Luxurious building and shops

        มีบ่อนคาสิโน                                               ตึกเอี่ยมโอ่ แหล่งค้าขาย

        Next to the bay, near the city,                    The Merlion ok sprays water

        ถัดปากอ่าวเข้ามาใกล้                                   สิงโตพ่นสายธารา

        The Esplanade Theatre                             Two graceful buildings

        เอสพลานาดเธียร์เตอร์                                  สองตึกเลิศเลองามสง่า

        The Marina bayside theatre                      Attracts people from around the word

        โรงละครริมมารีน่า                                        คนทั่วโลกมาสัญจร

บทร้องที่ใช้ประกอบการแสดงโนรา ในพิธีเปิดการแสดงพื้นบ้านแห่งอาเซียน ปี 2558

ณ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร

บทเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

กลอนสี่

                ยอกรวันทา                   สยามนารีรัตน์

        บรมราชกุมารี                        ศรีเศวตฉัตร

        พระเทพรัตน                         เลิศขันตติยา

        ศิลป์ศาสตร์ทั่วธานี                พระทัยมีเมตตา

        อาเซียนสัมนา                       เสด็จมาในพิธี

กลอนหก

                บรรลุสองสุรทินเมษามาศ                น้อมกราบบาทพระเทพรัตน์จำรัสศรี

        องค์วิศิษฏศิลปินปิ่นกวี                            พระบารมีเกรียงไกรก้องไกวัล

        ครบหกสิบพรรษาฝ่าพระบาท                   ถวายราชกุศลมงคลขวัญ

        องค์เมธีชี้ทางสว่างวรรณ                         นิจนิรันดร์ขอพระองค์ทรงพระเจริญ

บทร้องภาษาอังกฤษ

        You're welcome to see Nora, we're from Thaksin Songkhla Thailand Thailand.

        Thailand People are Lovely, we are happy for Asian Asian.

        If you like the performance, you can dance Nora Nor.

บทชมมหาวิทยาลัยศิลปากร

บทร้อง

                ศิลปากร                              รวมดวงใจ

        พัฒนาศาสตร์ไทย                        งานวิจัยก้าวหน้า

กลอนซ้ำ (กลอนทอย)

                ศิลปากรอยู่แค่วังสนามจันทร์                   ทุกคนมาร่วมกันงานวิจัยวิจัย

        ศิลป์ศาสตร์ไทยจะนําสมัย                               นำงานวิจัยออกมาใช้มาใช้

บทชมหลวงปู่ทวด

กลอนหนัง

                นโมโพธิสตฺโต อคันติมายะ อิติภควา

ผันหน้า

                ดวงแก้วแพรวสี                  บารมีหลวงปู่ทวด

กลอนทอย

                วัดพระโคะบนเขาเห็นชัด                    ทุกคนมาวัดร่วมฉลองฉลอง

        แสงแก้วพรายแพรวเรืองรอง                       บารมีของหลวงปู่ทวด ปู่ทวด

        นะโมโพธิสัตโต                                         ว่าพุทโธเมื่อเริ่มสวดเริ่มสวด

        บารมีองค์หลวงปู่ทวด                                ช่วยคุ้มครองทุกคนทุกคน

กลอนเทิดพระเกียรติ

ประพันธ์โดย อาจารย์สุนทร นาคประดิษฐ์

ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น จังหวัดนครศรีธรรมราช

                น้อมบังคมบรมพงศ์องค์กษัตริย์                       สืบสมบัติรัตนโกสินทร์ถิ่นสยาม

        ข้าพระพุทธเจ้ากล่าวบอกออกพระนาม                      เทิดด้วยความจงรักและภักดี

        เราเกิดมาโชคดีมีนายหลวง                                    คอยเป็นห่วงดูแลแก้ปัญหา

        เหมือนบิดรรักบุตรสุดเมตตา                                   หวังประชาผาสุกปราศทุกข์ภัย

        มีพระราชกิจทรงคิดมิได้ว่าง                                    ทรงสรรค์สร้างล้วนยิ่งใหญ่

        หกสิบห้าปีที่ครองราชย์ชาติเกรียงไกร                       จะเปรียบใครในโลกาหาไม่มี

        องค์มหาภูมิพลอดุลยเดช                                       ทุกประเทศชื่นชมสมศักดิ์ศรี

        ยิ่งมหากษัตริย์ในปฐพี                                           เลิศปัญญาบารมีปรีชาชาญ

        ประเทศเราพัฒนาเพราะกษัตริย์                               ทุกจังหวัดก้าวหน้ามหาศาล

        ................................................                         ................................................

อาจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ แต่งเพิ่มจากบทข้างต้น

                “คีตศิลป์พระองค์ทรงเชี่ยวชาญ                   พระราชทานเพลงสายฝนแด่คนไทย

        ทั้งยามเย็นจนใกล้รุ่งมุ่งปลูกฝัง                            เพลงชื่อดังเกริกก้องชนผ่องใส

        ขอบารมีของพระองค์ทรงเกรียงไกร                      องค์พระภูมิพลของชาวไทยทรงพระเจริญ”

        ................................................                    ................................................

บทร้องใช้ประกอบการแสดงโนรา

ในพิธีเปิด อาชีวะเกมส์ระดับชาติ ครั้งที่ 11 “สงขลาเกมส์” ประจำปี 2559

เพลงทับเพลงโทน

                อาชีวะศึกษามาทั่วประเทศ                         มีเจตจำนงส่งเสริมการกีฬา

บทร้องใช้ประกอบการแสดงโนรา

งานพระราชทานเพลิงศพ ศ.สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ วัดแหลมทราย จังหวัดสงขลา ณ วันที่ 25 กรกฎาคม 2560

เพลงทับเพลงโทน

                สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์จำรูญเลิศ                     ผู้ก่อเกิดทักษิณคดีศรีสยาม

        คติชนวิทยาสง่างาม                                         เชิดชูนามสุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์

กลอนโนราเทิดพระเกียรติ

บทร่ายหน้าแตระ

                เจ้าเอยเจ้าฟ้า                                          พระเทพรัตน์ราชสุดามารศรี

        ทรงเป็นปิ่นปกเกล้าเหล่าเมธี                               เอื้ออาทรมโหรีกวีวิไล

        แหล่สลับสลวยลักษณ์อักษรศิลป์                          องค์วิศิษฏศิลปินอดิศัย

        คุ้มเกศเกล้าเหล่าศิลปินไทย                                เป็นเทียนชัยส่องสวรรค์ชั้นกวี

กลอนสีโต - ผันหน้า

                สีเอยสีโต                          ไม้ราโพสวยศรี

        องค์สมเด็จพระราชินี                   คู่จักรีขัตติยา

        เสด็จเยี่ยมประชากร                    เอื้ออาทรแก้ปัญหา

        ทวยไทยเทิดพระมารดา              พระเมตตาแผ่ปกพสกนิกร

เพลงทับเพลงโทน

                ยอกรก้มเกศราบกราบบาทยุคล           สมเด็จพระภูมิพลอดิศร

        สายพระเนตรเมตตาเอื้ออาทร                     ผู้เดือดร้อนขัดสนรอดพ้นภัย

        ยุรยาตรประพาสเขินเนินพนัส                     พระราชดำรัสมธุรสแสนสดใส

        ทศพิชราชธรรมน้ำพระทัย                          กราบภูวนัยด้วยใจภักดิ์อัครศิลปิน

บทโหมโรงเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว :

ดนตรีสามประสานของชุมชนปัตตานี เฉลิมฉลองพี่น้องมาพร้อมหน้า จีนไทยพุทธมุสลิมร่วมกันมาแห่เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว

                เฉลิมฉลองพี่น้องมาพร้อมหน้า                มาบูชาเจ้าแม่ เจ้าแม่

        จีนไทยพุทธมุสลิมไกลแค่                              มาร่วมแห่ลิ้มกอเหนี่ยว กอเหนี่ยว

                                                     กลอนสระอ๊อง

                ลิ้มกอเหนี่ยวใจเด็ดเดี่ยวหนักหนา             ตามหาพี่ชายจะไม่ให้ล็อง

        ขอพรแม่มาจากเมืองจีน                                 ผู้ถือศีลตั้งแต่สมัยเกียงป๊อง

ประพันธ์เพลงกล่อมเด็ก และกลอนทอยออกแบบดนตรีจังหวะ

ประกอบการแสดงชุด “ฟ้าวันนี้ยังมีแสงแห่งเปลวไฟ” กีฬาคนพิการแห่งชาติครั้งที่ 35 “สมิหลาเกมส์” วันที่ 24 กรกฎาคม 2560

                                      กล่อมเด็ก

                ฮ้าเออ...แสงไฟเห้อ               แสงไฟส่องกล้า

        ส่องนักกีฬา                                  ให้มาแข่งกัน

        แสงไฟหน่วย (ดวง) นี้                     แสงหรี่อ่อนครัน

        ค่อยมาแข่งกัน                               สัมพันธ์กันใหม่

                                               กลอนทอย

                สมิหลาเกมส์ปรีดิ์เปรมประสาน     ส่งเสริมคนพิการมาร่วมกัน ร่วมกัน

        นักกีฬามาสร้างความสัมพันธ์               มาร่วมแข่งขันกันใหม่ กับใหม่

        ถึงเวลาเรามาร่วมดับไฟ                      ให้ประทับใจแสนนาน แสนนาน

บทชม การแสดงโนราร่วมสมัย เรื่องสังข์ทอง ตอนรจนาเลือกคู่ 

เทศกาลละครกรุงเทพ

                                                    กลอนหก

                ท่านพี่น้องที่ผ่านมาและผ่านไป     ชมละครร่วมสมัยเรื่องสังข์ทอง

        เป็นละครโนราที่สนุกสนาน                   ได้เรียนจากอาจารย์ท่านผู้สอน

        ชมสังข์ทองรจนาได้มารำฟ้อน               เป็นละครพื้นบ้านนานวันมา

        เรื่องโนราพื้นบ้านท่านรู้ดี                      เป็นชาตรีโบราณนานหนักหนา

        เทศกาลละครวอนท่านที่มา                   ชมละครโนราเรื่องสังข์ทอง

                                กลอนทำบทชมอ่าวปากรอ

                เข้ามานั่งริมท่า                          ชมปากจ่าหน้าเล

        ช่องทางน้ำเข้า                                  เวิ้งอ่าวเรียมเร่

        พระนอนข้างเล                                  งามเสน่ห์แหลมจาก

        ถัดปากอ่าวเข้ามา                               ร้านค้าสองฟาก

        ปูปลาหลายหลาก                               ริมต้นจากขายข้าว

        ป่าเสม็ดแค่นา                                    ฝูงผึ้งป่าบินค่ำเช้า

        ปากจ่าหน้าอ่าว                                  เรือหางยาวแล่นเข้าออก

        เสากระชังเรียงราย                              กั้นสายคลื่นระลอก

        ทะเลในเลนอก                                   มาบอกเรื่องปากจ่า

ทำบทชมวัดมัชฌิมาวาส (วัดกลาง)

อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

                                                    กลอนหนัง

                มัฌชิมาวาสคาระวาทกราบพระธรรม      ขอน้อมนําธรรมะวาทศิลป์

        วัดกลางเมืองกลางใจไทยธานินทร์               แหล่งรวมศิลป์พุทธธรรมล้ำเลิศไตร

        สร้างกลางเมืองสงขลามานานครัน                เพื่อรวมจิตไทยร่วมกันทุกชั้นสมัย

        ผ่านพ้นมาหนึ่งร้อยปี นี้เลิศวิลัย                    ล้วนมีใจศรัทธามัฌชิมาราม

                                                      คำคอน

                งดงามองค์เจดีย์ฤๅษีดัดตน                 ศาลาชนได้เรียนรู้ ทางสว่าง

        จิตรกรรมล้ำค่าในโบสถ์มาวาดวาง                 พุทธประวัติกล่าวอ้างได้อย่างแยบยล

        พิพิธภัณฑ์สร้างสมของล้ำค่า                       โบราณมาสรรหาทุกแห่งหน

        ธรรมยุติศึกษา พัฒนาใจคน                         ให้หลุดพ้น ทนทุก เวทนา

        พระอารมหลวงปวงประชาเปรมปรีดิ์               ด้วยบารมีซาบซึ้งนักหนา

        พระวชิรญานวโรรสกล่าวพจนา                     มัฌชิมาวาสล้ำค่าแก่ประชาชาวไทย

สมโภชศาลหลักเมือง จังหวัดปัตตานี

                                          ทำนองเพลงทับเพลงโทน

                พระราชทานเสาหลักเมืองอันเรืองรุ่ง      เพื่อผดุงเมืองปัตตานีที่สุขสันต์

        จีนไทยพุทธมุสลิมแย้มยิ้มทั่วกัน                   ฤกษ์สำคัญสมโภชหลักเมืองประเทืองไทย

พิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 46 คัดเลือก ภาค 4 พัทลุงเกมส์

วันที่ 25 เมษายน 2561 ณ สนามกีฬากลางจังหวัดพัทลุง

                                       ทำนองเพลงทับเพลงโทน

                พัทลุงรุ่งเรืองเมืองหนังโนรา                 คัดเลือกกีฬาแห่งชาติราษฎร์สุขสันต์

        สิบสี่จังหวัดภาคใต้สานสายสัมพันธ์                ร่วมแข่งขันคัดเลือกกีฬาสามัคคี

งานประชารัฐร่วมใจ ขับเคลื่อนสังคมไทย สู่สังคมคุณธรรม พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา และ “สมัชชาคุณธรรมภาคใต้”

วันที่ 2 กรกฎาคม 2561 ณ โรงแรม บีพี สมิหลา บีช จังหวัดสงขลา

                           กลอน การขับเคลื่อนคุณธรรมในชุมชน

                หลักธรรมคุณธรรมทุกศาสนา                จะนำพาชีวิตจิตสดใส

        ดำรงชีพวิถีวัฒนธรรมไทย                            ส่งเสริมในผลิตภัณฑ์ของชุมชน

        หลักปรัชญาเศรษฐกิจที่พอเพียง                   ช่วยหล่อเลี้ยงชาวไทยไม่ขัดสน

        การขับเคลื่อนคุณธรรมสู่ชุมชน                      วินัยตนสุจริตจิตพอเพียง

งานพระราชทานเพลิง พระครูวิจิตรธรรมภาณ (สลับ รกฺขิตธมฺโม)

อดีตเจ้าคณะอำเภอควนขนุน อดีตเจ้าอาวาสวัดป่าตอ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง

ในวันที่ 12 กรกฎาคม 2561

                ด้วยผลบุญหนุนให้อยู่ใกล้ชิด                เป็นลูกศิษย์คอยฟังคำสั่งสอน

                จิตเลื่อมใสศรัทธาสถาพร                     ประนมกรสดุดีด้วยปรีดา

พิธีเปิดมหกรรมหนังตะลุงและการแสดงพื้นบ้านปักษ์ใต้ชายแดน

วันที่ 18 สิงหาคม 2561 ณ ลานสระบัว แหลมสมิหลา จังหวัดสงขลา

                วัฒนธรรมของไทยช่างใหญ่ยิ่ง              ล้วนเป็นสิ่งสร้างความรักสมัครสมาน

        หนังตะลุงโนรารักษามานาน                         ช่วยสืบสานรักษาไว้ไม่ผันแปร

บทชมเมืองพังงา เปิดงานเทศกาลลานวัฒนธรรมพิพิธภัณฑ์เมืองภูงา

ณ ราตรี “NIGHT AT THE MUSUEM”

ณ บริเวณสนามหน้าศาลากลางจังหวัดพังงา (หลังเก่า) 13 กันยายน 2561

                                                เพลงทับเพลงโทน

                เมืองพังงาภูผาแปลก แมกไม้สวย           แสนร่ำรวยเหมืองแร่แค่เลใหญ่

        เปอร์รากันภาคใต้ร่วมสายใจไทย                    ชาวมอแกนร่วมสมัยใจผูกพัน

        พิพิธภัณฑ์เมืองพังงาน่าดูยิ่ง                          เชิญชายหญิงทัศนาพาสุขสันต์

        ท่องเที่ยววัฒนธรรมสร้างความสัมพันธ์             ชาวพังงายึดมั่นสรรความดี

งานประเพณีพับแนวบายศรี รับขวัญน้อง ปี 2561

ในวันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน 2561

ณ ลานหน้าหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตสงขลา

                ปาริชาตช่อใหม่ในทักษิณ                 สืบสานศิลป์ลือเลื่องเมืองสงขลา

        ผูกรับขวัญน้องใหม่ชื่นใจทุกครา                 ทุกคณะร่วมกันมาสามัคคี

        เทพเทวาดลจิตนิมิตหมาย                         คุ้มครองน้องหญิงชายให้สุขศรี

        ชีวิตรุ่งเรืองดั่งพับแพวแววแก้วมณี               สาดส่องสีงามตลบจบโลกา

เพลงเรือ

                        อาเออพับแพรวเห้อ                 พับแพรวบายศรี

                รับขวัญน้องพี่                                 บายศรีปาริชาต

                น้องเหมือนดวงแก้ว                         ใสแววสะอาด

                บายศรีปาริชาต                               ผุดผาดสวยงาม

งาน 50 ปี มหาวิทยาลัยทักษิณ 1 ตุลาคม 2561

                มหาวิทยาลัยทักษิณ ถิ่นสงขลา          ผันผ่านมาห้าสิบปีที่ยิ่งใหญ่

        สร้างคุณค่าการศึกษาสังคมไทย                 ปาริชาตงามไสวในทุกแดน

กลอนหนัง

        วิทยาลัยวิชาการศึกษาค่าสูงส่ง                   ยังดำรงคู่สงขลามาทุกยุคสมัย

        สร้างคุณค่าการศึกษามาทั่วไทย                  ล้ำสมัยวิชาการเนิ่นนานมา

        ปรับเปลี่ยนชื่อศรีนครินทรวิโรฒ                   นามอุโฆษแสนวิเศษวิทยาเขตสงขลา

        ทุกทุกยุคสมัยนาไทยพัฒนา                       ม.ทักษิณถิ่นสงขลาและพัทลุง

        50 ปีที่สืบสานการศึกษา                            พัทลุง-สงขลาสามัคคีศักดิ์ศรีสูง

        ช่อทองหลางสร้างปริชาตงามจรุง                 ร่วมผดุงให้ก้าวหน้าเพื่อพัฒนาสังคมไทย

งานทำบุญอุทิศถวายครบ 100 ปี ชาตกาล ท่านพระครูวิจารณ์ธรรมรัตน์ (พัว ภูริโม)

วัดประดิษฐ์สโมสร (สนามชัยออก) ต.สนามชัย อ.สทิงพระ จังหวัดสงขลา

วันเสาร์ที่ 10 พฤศจิกายน 2561

ผันหน้า

                น้อมจิตพุทธศาสน์              ราษฎร์วัดประดิษฐ์สโมสร

        ชาวสะทิ้งพระประนมกร                พระครูวิจารณ์ธรรมรัตน์

        ท่านพัวภูริโม                             สงฆโสภโนน้อมหัตถ์

        สมนศักดิ์เด่นชัด                         พระครูสัญบัตรชั้นพิเศษ

งาน “เสวนายามเช้า” ครั้งที่ 10 เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร และข้อราชการระหว่างกัน

สถาบันทักษิณคดีศึกษา ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

วันเสาร์ที่ 24 ธันวาคม 2561

กลอนทอย

                เสวนาพบปะยามเช้า            มีเรื่องราวมาคุยกันคุยกัน

        ทุกหน่วยงานเห็นความสำคัญ         ปรึกษากันเพื่อไมตรีไมตรี

        ปรึกษากันเพื่อสงขลา สงขลา         ปรึกษากันเพื่อสงขลาสงขลา

โนราคารวาณัย อาจารย์โกวิท อเนกชัย (ศิลปินแห่งชาติ)

ณ ศาลาขจรประศาสน์ วัดชลประทานรังสฤษฎ์

วันอาทิตย์ที่ 20 มกราคม 2562

กลอนร่ายแตระ

                        เวเอยเวลา                 ท่านเขมานันทะละโลกไป

                สงบนิ่งทั้งกายจิต                 ร่างทอดสนิทสุขไฉน

                มโนน้อมพร้อมกายใจ            ในบรมโพธิสมภาร

งานประชุมสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สัญจร

ณ สถาบันทักษิณคดีศึกษา จังหวัดสงขลา

วันอาทิตย์ที่ 18 มกราคม 2562

กลอนทอย

                มโนน้อมพร้อมกายใจ            ในบรมโพธิสมภาร

                อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว      ร่วมกลมเกลียวเพื่อเมืองไทยเมืองไทย

        ห้าสมัชชามาร่วมใจ                       ยุทธศาสตร์ไทยเพื่อท่องเที่ยวท่องเที่ยว

พิธีเปิดการแข่งขันกีฬาฟุตบอลประเพณี 

ลูก-รพีสัมพันธ์ครั้งที่ 7 ระหว่าง TSU vs PSU

วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2562

กลอนหก

ยี่สิบสี่มีนาสองห้าหกสอง

เชิญพี่น้องเลือกตั้งครั้งยิ่งใหญ่

เข้าคูหากาเลขคนถูกใจ

เลือกผู้แทนที่ยุคใหม่ไม่โกงกิน

นโยบายของพรรคหลักการชัด

ต้องถนัดการเมืองเรื่องท้องถิ่น

นิติศาสตร์นักกฎหมายท่านได้ยิน

ต้องตัดสินยุติธรรมนำการเมือง

กลอนทอย

ประชาชนทุกคนตระหนัก

รู้จักพรรคนักการเมืองการเมือง

บริหารประเทศได้ทุกเรื่อง

เขาลือเลื่อง เรื่องมั่นคงมั่นคง

ผู้แทนพรรคไหนโกงกิน

คัดออกไปสิ้นอย่าคิดหลง คิดหลง

การเมืองของไทยจะมั่นคง

เพราะซื่อตรง ไม่โกงกิน โกงกิน

เพราะซื่อตรง ไม่โกงกิน โกงกิน

เพราะซื่อตรง ไม่โกงกิน โกงกิน

เพราะซื่อตรง ไม่โกงกิน โกงกิน

งานปาฐกถา มูลนิธิโกมลคีมทอง ประจำปี 2562

24 กุมภาพันธ์ 2562 เวลา 12.00-17.00 น.

ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

กลอนหก

โกมลคีมทองครูของแผ่นดิน

ศาสตร์ท้องถิ่นศึกษาน่าเลื่อมใส

จัดระบบการศึกษาท้องถิ่นไกล

พัฒนาเด็กไทยในชนบท

จากจุฬาครุศาสตร์มาตรฐาน

ประสบการณ์เจนจบท่านพบหมด

การศึกษาพัฒนาก้าวหน้าปรากฏ

แต่ท่านหมดสิ้นลมล้มกลางไพร

เพราะน้ำมือผู้หลงผิดคิดทำลาย

ครูหญิงชายที่ต่อสู้ผู้นำสมัย

กลัวทำลายอุดมการณ์ด้านเภทภัย

ไร้น้ำใจยิงครูล้มตรมอุรา

บ้านส้องโรงเรียนเหมืองห้วยในเขา

ถิ่นลำเนายังสืบสานการศึกษา

อุดมการณ์อาจารย์โกมลคนเก่งกล้า

แผ้วทางวางหินผามาให้เราเดิน

การสร้างสรรค์ชุด โนรา ประกอบการแสดงสี่ภาคเพลงตารีกีปัส

งานการแสดงแสงสีเสียง นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ เสด็จพยุหยาตราทางชลมารค รัชกาลที่ 10

บริเวณสนามหลวง วันที่ 20-27 พฤศจิกายน 2562

ซึ่งเป็นการแสดงรำเดี่ยวและเป็นการรำประสมท่าต่างๆ และมีการด้นท่ารำประกอบบทเพลงที่ใช้ในการแสดง

   

   

การสร้างสรรค์บทร้อง

1) ชุดลูกปัดโนรา

เป็นการศึกษาข้อมูล ประวัติ ที่มาการค้นพบแหล่งลูกปัดในประเทศไทยจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์และการศึกษาลงพื้นที่และการสัมมนาแหล่งลูกปัดโบราณภาคใต้ มาประพันธ์บทผันหน้าเพื่อเล่าเรื่องแหล่งพบลูกปัดที่สำคัญและบทเพลงทับเพลงโทน บรรยายเรื่องการทำลูกปัดมาร้อยเป็นเครื่องประดับส่วนต่างๆ ของร่างกายในชุดโนรา โดยใช้ศิลปะการตีท่ารำประกอบการรำทั้งสองชุด

                                    บทผันหน้า

                        นั่งทำกำพลัด           เล่าลูกโนรา

                ปากนํ้าตะกั่วป่า                 ตะโกลาพันปี

                ทุ่งตึกเมืองท่า                  ค้าลูกปัดหลากสี

                คลองท่อมเมืองบี่              ลูกปัดมีหลักฐาน

                บ้านควนลูกปัด                 พัฒนามานาน

                ลูกปัดสร้างสาน                คู่ย่านอันดามัน

                แหลมโพธิ์ไชยา               ค้าลูกปัดคู่กัน

                กลมกรวยสีสัน                  อัญมณีสีพราย

                เขาสามแก้วเมืองชุม          เมืองแต่ก่อนชื้อขาย

                ลูกปัดมากมาย                 เชิญหญิงชายทัศนา

บทเพลงทับเพลงโทน

                ลูกปัดเรียงเส้นสายร้อยกายโนรา     โยงพาดบ่าเอวสองข้างช่างงามสม

        รัดอกผูกร้อยห้อยระย้าน่าชื่นชม              ลายขำคมพาดบ่าทั้งสองของโนรา

        ร้อยลูกปัดปิดหางข้างละนิด                   ระย้าปิดพู่ผูกตามงามหนักหนา

        เงินจำยามปีกนกแอ่นแสนงามตา             สวมทับทรวงถ่วงกายาตรงหน้าอัคค์

        กรวยเล็บสีเงินปลายร้อยหลากสี              ลูกปัดถี่เรียงรายคล้ายสลัก

        ลายลูกปัดเสริมภูมิปัญญาโนราประจักษ์     เอกลักษณ์สร้างคุณค่าโนราไทย

ตัวอย่างภาพโนราทำบทชุดลูกปัด

   

ลูกปัด                                                        เรียง

   

เส้น                                                    สาย

   

ร้อย                                              โนรา

2) ชุด โนราเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้าฯ การแสดงโนราเทิดพระเกียรติ ในการประกวดรวมศิลป์แผ่นดินสยาม ภาคใต้ ครั้งที่ 2 ปี 2553 โดยการประพันธ์บทเทิดพระเกียรติรูปแปดกลอนแบบ ร้องรำในจังหวะเพลงทับเพลงโทน

                                               บทเพลงทับเพลงโทน

                กรมสมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดา            ดุจแผ่นฟ้าปกเกล้าชาวนักศิลป์

        ดั่งร่มโพธิ์แผ่ไกลในแผ่นดิน                         ทรงสร้างศิลป์งดงามอร่ามไทย

        ด้านดนตรีคีตนาฏย์ทุกศาสตร์ศิลป์                 องค์วิศิษฏ์ศิลปินสร้างศิลป์สดใส

        พระมิ่งขวัญงามเลิศหล้านภาลัย                    ถวายพรชัยขอพระองค์ทรงพระเจริญ

โนราทำบทเทิดพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา

การแสดงโนราร่วมสมัยจากตะวันออกสู่ตะวันตก ณ บลูทรี จังหวัดภูเก็ตวันที่ 7 พฤษจิกายน 2563

การแสดงโนราชุดนขาราชาตรี ณ สถาบันราชภัฏสวนสุนันทา

วันที่ 3 เมษายน 2564

การแสดงชุดเทริดโนราพัฒนาสู่การเชิดหุ่นคนกับศิลปินคณะโจหลุยส์

วันที่ 4 เมษายน 2564

การแสดงโนราทำบทชมวัดพระบรมธาตุเจดีย์วัดเขียนบางแก้ว

วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2564

การแสดงโนราสร้างสรรค์เทิดพระเกียรติบรรพโนราวัดเขียนบางแก้ว จังหวัดพัทลุง

วันที่ 20 เมษายน 2564

การแสดงโนราทำบทชมต้นเลียบเทศบาลตำบลนาทวี จังหวัดสงขลา

วันที่ 1 กรกฎาคม 2564

การแสดงโนราสร้างสรรค์ทำบทโควิด 19

วันที่ 1 พฤษภาคม 2564

การแสดงโนราสร้างสรรค์เทิดพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า

กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา วันที่ 28 มีนาคม 2564

การแสดงโนราสร้างสรรค์ชุดศรัทธาเย็นศิระ ณ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

วันที่ 11 มีนาคม 2564

การออกแบบสร้างสรรค์งานศิลปหัตถกรรมจากลูกปัดโนรา

วันที่ 15 มีนาคม 2563