ประวัติครูโนรา นายธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ สาขาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

การรับใช้สังคมในรูปแบบวิทยากร ถ่ายทอดความรู้เรื่องโนรา

8.1 เทคนิคและวิธีการถ่ายทอดโนรา

        1. การรำ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ ได้รับท่ารำที่เป็นมาตรฐานจากครู ดังนั้นการถ่ายทอดหรือการเผยแพร่ต้องมีมาตรฐานตามไปด้วย นี่คือพื้นฐานที่ดีอย่างหนึ่ง ถ้ามาตรฐานชัดเจน การรำที่โดดเด่นในการรำแม่บท ครูสอนรำและบทปฐมเหล่านี้จะเป็นมาตรฐานชัดเจนจากสายท่านขุนอุปถัมภ์นรากร เมื่อปรากฏการรำออกไป สามารถทราบได้ทันทีว่า ศึกษาท่ารำมาจากท่านใด เพราะท่าจะไม่ผิดเพี้ยน รักษารูปแบบการรำแบบดั้งเดิมได้มากที่สุด

        2. นอกจากท่ารำที่ชัดเจนแล้ว การต้องมีบุคลิกเฉพาะครูจะสังเกตดูลูกศิษย์ ว่าคนไหนจะมีบุคลิกอย่างไรในการรำ ซึ่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ ได้กล่าวไว้ว่า “ผมโชคดีครูเขาถ่ายทอดชุดการรำคล้องหงส์ให้ ครูบอกว่า บุคลิกแบบผม สมควรจะรำท่าสวย ๆ งาม ๆ จึงจะดี จึงจะเหมาะสม ดูจากท่ารำ และฝีมือต่าง ๆ จึงถ่ายทอดลีลาที่เป็นเรื่องความสวยงาม คือการรำชุดคล้องหงส์ ต่อจากนั้นก็เป็นการรำทำบทท่าที่สวยงาม เช่น สีโต ผันหน้า การรำยั่วปี่ ถือว่าเป็นเอกลักษณ์การรำของผม ในการรำทุกครั้ง ลีลาของผม จะใช้ตั้งแต่ปลายเท้า จรดศีรษะ ทุกส่วนสามารถประกอบท่ารำได้”

การรำคล้องหงส์ ³⁶²

        3. การถ่ายทอดให้แก่ลูกศิษย์ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ จะถ่ายทอดอย่างสม่ำเสมอ สอนลูกศิษย์ระดับประถมศึกษา ก็จะเชี่ยวชาญการรำโนราตัวอ่อน เนื่องจากการรำโนราตัวอ่อนสมัยก่อน จะเป็นการรำเดี่ยว หรือรำคนเดียว เมื่อผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ไปถ่ายทอดให้ลูกศิษย์เป็นกลุ่ม เป็นหมู่ จึงเป็นโนรากลุ่มแรกที่รำตัวอ่อนเป็นหมู่คณะ ซึ่งเป็นเรื่องที่ยากในการสอน แต่ก็ถือว่าเป็นการถ่ายทอดที่โดดเด่นอย่างหนึ่ง สำหรับเรื่องการเผยแพร่ นอกจากอาจารย์ฯ จะถ่ายทอดท่ารำแล้ว ยังมีการเขียนเอกสาร ตำรา เผยแพร่ เช่น วิธีการฝึกตัวอ่อน ทำอย่างไรฝึกให้ได้เร็วและได้กลุ่มใหญ่ ท่าพื้นฐานของโนรา ลักษณะการร้อง และยังมีบทความวิชาการที่มีสาระความรู้เรื่องโนราศิลปะการแสดงโนราให้กว้างขวางมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นบทความสั้น ๆ และสอดแทรกเรื่องโนรา ทำให้คนที่ยังไม่รู้จักโนราก็ได้เข้าใจ และการเผยแพร่โนรา

        ผลงานด้านการสอนโนราเพื่อปลูกฝังเอกลักษณ์ภาคใต้ ได้แก่ โรงเรียนและชุมชนต่าง ๆ มี 2 รูปแบบ

        1) ครูและทีมงานลงปฏิบัติในพื้นที่ของชุมชน

        2) ครูและทีมงาน เป็นศูนย์กลางปฏิบัติ

ภาพการสอนโนราตัวอ่อนให้แก่ เยาวชนที่ตำบลโตนดด้วน อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ³⁶³

8.2 หน่วยงานและสถานที่ถ่ายทอดโนรา

        นอกจากการสอนโนรา ในมหาวิทยาลัยทักษิณแล้ว ทาง ผศ.ธรรมนิตย์ ยังมีการถ่ายทอดการสอนโนราให้กับสถานศึกษา หรือหน่วยงานต่าง ๆ ที่สนใจ โดยมีรายละเอียดดังนี้

        2544-2550         สอนโนราและดนตรีให้กับนักเรียน โรงเรียนมหาวชิราวุธ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

                                  สามารถสร้างเอกลักษณ์ และความเข้มแข็งให้กับชมรมโนรา

                                  โดยมี อาจารย์เรณู ทองหล่อ เป็นผู้ควบคุม

        2548 - ปัจจุบัน    จัดทำหลักสูตรศิลปะการแสดง และสอนวิชาโนรา เป็นวิชาเอก และวิชาบังคับในหลักสูตร

                                  ให้กับนิสิตสาขาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

                                  ตั้งแต่ พ.ศ. 2548-ปัจจุบัน

        2548 - ปัจจุบัน    สอนโนรา และดนตรี โครงการอบรมจริยธรรมและคุณธรรมภาคฤดูร้อน มหาวิทยาลัยทักษิณ

                                  เป็นประจำทุกปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548-ปัจจุบัน โดยมี รศ.จรินทร์ เทพสงเคราะห์ ผู้ควบคุม

        2549-2555         สอนโนรา และดนตรีบรรเลงโนรา ให้กับนักเรียน เครือข่ายเทศบาล ตำบลโตนดด้วน อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์สาโรช นาคะวิโรจน์ ผู้ควบคุมตั้งแต่ พ.ศ. 2549 - พ.ศ. 2555 โดยมีนักเรียน 4 โรงเรียน จำนวน 40 คน ฝึกอบรม 4 ครั้ง ใช้เวลาครั้งละ 7 วัน ได้รับความรู้ด้านการดัดร่างกาย การรำเพลงโค เพลงนาด บทครูสอน บทสอนรำ บทประถม ท่าครู ตัวอ่อน และการบรรเลงดนตรีร้องรับประกอบการรำ เยาวชน ตำบลโตนดด้วน ใช้เอกลักษณ์การรำโนราตัวอ่อน การบรรเลงดนตรีโนราเผยแพร่การแสดงในกิจกรรมชุมชน และเป็นแนวทางในการศึกษาต่อระดับมัธยมศึกษา

        2550                  จัดการเรียนการสอนโนรา นาดพราน ให้เยาวชนไทยและฝึกดนตรีโนรา ให้กับผู้ปกครอง

                                  ชาวใต้ในนครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย พร้อมกับแสดง เสนอผลงาน มอบเกียรติบัตร

                                  ในงานสะตอไนท์ ของสมาคมชาวปักษ์ใต้ ในนครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย

                                  ในระหว่างวันที่ 10 - 29 มิถุนายน พ.ศ. 2550

        2550                  สอนโนราให้กับนักเรียน โรงเรียนอนุบาลสงขลา อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

                                  และผลิตวีดิทัศน์ การขับร้องโนรา ประกอบการศึกษา

                                  โดยมีอาจารย์นวมน บุญช่วย ควบคุม

        2551 - ปัจจุบัน    สอนโนราและดนตรีบรรเลง ให้กับนักเรียน โรงเรียนเดชะปัตตนะยานุกูล อำเภอเมือง

                                  จังหวัดปัตตานี เพื่อเผยแพร่และเอกลักษณ์ของชมรมโนราโรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูล

                                  ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551-ปัจจุบัน โดยมีอาจารย์ฉลวย นิรันดร์พุฒ เป็นผู้ควบคุม

        2552                  สอนโนราให้กับนิสิต สถาบันบัณฑิตพัฒนาศิลป์ วิทยาลัยนาฏศิลป์ลพบุรี เพื่อศึกษาและ

                                  แสดงศิลปะนิพนธ์ ประจำปี พ.ศ. 2552 โดยอาจารย์สมชาย ฟ้อนรำดี เป็นผู้ควบคุม

        2552                  สอนโนราตัวอ่อนให้แก่นักเรียน โรงเรียนประชาวงศาราม จังหวัดสุราษฎร์ธานี

        2553-2554         สอนโนรา และดนตรีบรรเลงให้กับนักเรียนเยาวชน ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด

.                                  จังหวัดสงขลา โดยมี อาจารย์พิชญาภรณ์ ขุนจันทร์ ผู้ควบคุม

การออกแบบท่ารำบนสะพานคลองแดน ³⁶⁴

        2553                  สอนโนรา ตัวอ่อน ให้กับ นางสาวสิริรัตน์ เรืองศรี มิสไทยแลนด์เวิลด์ ประจําปี 2553

                                  เพื่อนำการแสดงโนราตัวอ่อนเป็นความสามารถพิเศษ

                                  ในการประกวดนางงามจักรวาลที่ประเทศไต้หวัน

        2553                  สอนโนราและดนตรีบรรเลงให้กับนักเรียน โรงเรียนวัดประชาวงศาราม ตำบลกรูด

                                  อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นการรำตัวอ่อน และการรำแม่ท่าเพิ่มเติม

                                  จากครูภูมิปัญญาท้องถิ่น สามารถแสดงโนรา และเผยแพร่ในสถานที่ต่าง ๆ

                                  ของจังหวัดสุราษฎร์ธานีและใกล้เคียง

        2553                  ถ่ายทอดท่ารำสิบสองท่าสายขุนอุปถัมภ์นรากร ให้กับนักศึกษาวิทยาลัยนาฏศิลป์จันทบุรี

                                  ในการนำเสนอศิลปะนิพนธ์ ปี 2553

        2554                  สอนวิชานาฏศิลป์ทักษิณ ให้กับนิสิต สาขานาฏศิลป์ไทย คณะศิลปกรรมศาสตร์

                                  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี พ.ศ. 2552 และเป็นกรรมการสอบวิทยานิพนธ์

                                  พ.ศ. 2554 โดยมี ศ.ดร.นราพงศ์ จรัสศรี เป็นผู้ควบคุม 

        2554                  สอนโนราและวัฒนธรรมวิถีชีวิตในภาคใต้ ให้กับนิสิตชั้นปีที่ 4 คณะแพทยศาสตร์

                                  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ เพื่อนำไปประกอบพิธีบายศรีสู่ขวัญ

                                  แบบภาคใต้ ให้กับนิสิตคณะแพทย์ศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 พ.ศ. 2554 ทุกคน

        2555 - ปัจจุบัน    สอนโนรา และดนตรีให้กับนักเรียนชาวไทยมุสลิม โรงเรียนบ้านมะรือโบตก อำเภอระแงะ

                                  จังหวัดนราธิวาส ให้สามารถเรียนรู้ ร้องรำ บรรเลง ดนตรี โนรา จนเป็นเอกลักษณ์สร้าง

                                  ความหลากหลายให้กับท้องถิ่น โดยมีความร่วมมือ ของ อาจารย์วาสนา วงศ์จีน ผู้ควบคุม

        2556                  ถ่ายทอดท่ารำโนรา ชุด กระบี่ตีท่า แก่นักศึกษาชั้นปริญญาตรีที่ 4 รุ่น 13 สาขาวิชา

                                  นาฏศิลป์ไทยศึกษา คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

        2556                  สอนและสาธิตโนรา ให้แก่ โครงการ “เสวนาวิชาการโครงการครู Delivery”

                                  ในวันพุธที่ 20 มีนาคม 2556 ณ โรงเรียนบ้านพังเภา อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา

        2556                  สอนโนราให้แก่ผู้เข้าร่วมสัมมนาในงาน Our Roots Right Now 2013

                                  ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร

        2556                  โครงการถ่ายทอดท่ารำ โนราพัน หอเพชร ให้กับเยาวชนที่โรงเรียนสามัคคีอนุสรณ์

                                  อำเภอบ้านฆ้อง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ระหว่างวันที่ 24-28 กันยายน 2556

        2556                  สอนโนรา ให้แก่เยาวชนไทยที่ประเทศมาเลเซีย จัดอบรมที่ วัดพุทธชยันตี ประเทศมาเลเซีย

        2557                  โครงการ ตชด. มหาวิทยาลัยทักษิณ จัดฝึกอบรมทักษะด้านมโนราและนาฏศิลป์ไทย

                                  ให้กับครู และนักเรียนโรงเรียน ตชด. ในพื้นที่จังหวัดสงขลา

                                  ในระหว่างวันที่ 22-24 กรกฎาคม 2557 ณ โรงเรียนบ้านสำนักเอาะ อำเภอสะบ้าย้อย

                                  จังหวัดสงขลา โรงเรียนในสังกัดกองกำกับการตำรวจตระเวนนวน 10 โรงเรียน ได้แก่

• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านบาโรย
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน บ้านทุ่งสบายใจ
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนสื่อมวลชนกีฬา
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน บ้านชายควน
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน บ้านประกอบออก
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเชิญ พิศลยบุตร
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนมหาราช 1
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านสำนักเอาะ
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านหาดทราย
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน พลเอกนวล-คุณหญิงบานชื่น จันทร์ตรี

        โดยมีครูผู้เข้าอบรมจำนวน 15 คน และนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่3-6 จำนวน 60 คน

จัดฝึกอบรมทักษะด้านมโนราและนาฏศิลป์ไทย ในพื้นที่จังหวัดสงขลา ³⁶⁵

        2557                  ฝึกทักษะโนราสำหรับนักเรียนโรงเรียนวัดทุ่งขึงหนัง อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง

                                  ในวันที่ 27 มีนาคม 2557

        2557                  โครงการ ครู...Delivery โดยสอนโนราให้กับเยาวชน ที่โรงเรียนบ้านพังเภา อำเภอสทิงพระ

                                  จังหวัดสงขลา ในวันที่ 17 มีนาคม 2557

        2557                  ฝึกทักษะโนราสำหรับเยาวชน อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา ในช่วงภาคฤดูร้อน

                                  โรงเรียนวัดกลาง ในระหว่างวันที่ 1 เมษายน ถึง 6พฤษภาคม 2557

        2557                  สอนโนรา ให้แก่เยาวชนไทยที่ประเทศมาเลเซีย จัดอบรมที่ วัดพุทธชยันตี ประเทศมาเลเซีย

        2557                  Dance and Nora Workshop, Faculty of Music and Performing Arts,

                                  Sultan Idris Education University, Malaysia, 18-22 May 2014

Dancea and Nora Workshop, Faculty of Music and Performing Arts, Sultan Idris ³⁶⁶

Education University, Malaysia, 18-22 May 2014

        2558                  กิจกรรมอบรมโนราตัวอ่อน ให้แก่นักเรียนโรงเรียนบ้านมะรือโบตก จังหวัดนราธิวาส

                                  จัดดอบรมที่มหาวิทยาลัยทักษิณ ระหว่างวันที่ 8-12 พฤษภาคม 2558

                                  จัดโดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดนราธิวาส ร่วมกับกรมส่งเสริมวัฒนธรรม

        2558                  สาธิตการแสดงพื้นบ้าน-โนรา (ภาษาอังกฤษ) ในงานการประชุมวิชาการนานาชาติ

                                  การแสดงพื้นบ้านแห่งอาเซียน ในวันที่ 5 กันยายน 2558 ชั้น 6 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร

สาธิตการแสดงพื้นบ้าน-โนรา (ภาษาอังกฤษ) ในงานการประชุมวิชาการนานาชาติ ³⁶⁷

การแสดงพื้นบ้านแห่งอาเซียน

        2559                  วิทยากรถ่ายทอด กระบวนท่ารำโนรา ให้กับนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น

                                  โดยจัดอบรมที่มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา ระหว่างวันที่ 16-19 กุมภาพันธ์ 2559

        2559                  สอนโนรา ให้กับนักเรียนโรงเรียนบ้านโคกโดน อำเภอควนจังหวัดพัทลุง

                                  ในวันที่ 28 มีนาคม 2557

        2559                  โครงการอบรมฝึกอบรมโนราด้านยาเสพติด ณ โรงเรียนวังเศษ จังหวัดตรัง

                                  ระหว่างวันที่ 18-20 กรกฎาคม 2559

        2559                  สอนโนรา ให้กับผู้สูงอายุ กลุ่มจิตอาสาโรงพยาบาลสงขลา เมื่อวันที่15 ธันวาคม 2559

สอนโนรา ให้กับผู้สูงอายุ กลุ่มจิตอาสาโรงพยาบาลสงขลา ³⁶⁸

                                  ระหว่างวันที่ 18-20 กรกฎาคม 2559

        2559                  สอนโนรา ให้แก่นักเรียนโรงเรียน ตชด. บ้านประกอบออก อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา

                                  ไปแสดงในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬาโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน ครั้งที่ 6

                                  ระหว่างวันที่ 25 ธันวาคม 2559 ณ สยามกีฬาราชนิเวศน์กรีฑา กองกำกับการ 1

                                  กองบังคับการฝึกพิเศษ (ค่ายมฤคทายวัน) กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน

                                  อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี

        2559                  กิจกรรมอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นภาคใต้ โครงการส่งเสริมให้ผู้เรียนมีสุขภาวะที่ดี

                                  และมีสุนทรียภาพ จัดสอนโนรา และดนตรีบรรเลง ให้แก่นักเรียนโรงเรียน

                                  บ้านมะรือโบตก จังหวัดนราธิวาส จัดอบรมที่มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา

        2560                  เป็นวิทยากรพิเศษในการสอนโนรา วิทยาลัยนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต

                                  ในวันจันทร์ที่ 13 กุมภาพันธ์ 2560

        2560                  สอนโนรา และดนตรีบรรเลงให้กับนักเรียน โครงการถ่ายทอดศิลปะการรำมโนราห์

                                  ภูมิปัญญาปักษ์ใต้ ณ วัดประชาวงศารามอำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

                                  ระหว่างวันที่ 6-10 เมษายน 2560

        2560                  เป็นวิทยากรพิเศษสอนโนราแก่นักเรียนวิทยาลัยนาฏศิลปะลพบุรี จังหวัดลพบุรี

                                  ในวันที่ 16 พฤษภาคม 2560 ³⁷⁰

        2560                  ให้ความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับท่ารำโนรา ให้กับนักเรียนโรงเรียนพะตงวิทยามูลนิธิ

                                  จังหวัดสงขลา สำหรับการแสดงในงานแสงสีเสียงเล่าเรื่องเมืองหาดใหญ่

                                  ระหว่างในวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560

                                  ณ สวนสาธารณะเทศบาลหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

        2560                  จัดสอนโนรา และดนตรีบรรเลง ให้แก่นักเรียน โรงเรียนบ้านมะรือโบตก

                                  จังหวัดนราธิวาส จัดอบรมที่มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา

                                  ในวันที่ 7 กรกฎาคม 2560

        2560                  เผยแพร่และถ่ายทอดองค์ความรู้โนรา ให้กับนิสิตสาขาวิชานาฏศิลป์

                                  มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร โดย ผศ.ดร.บุปผาชาติ อุปถัมภ์นรากร

                                  อาจารย์ประจำสาขาฯ วันที่ 18 กันยายน 2560 ³⁷¹

        2561                  คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา โดย ผศ.ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์

.                                  พร้อมกับนักศึกษาวิชาเอกโนรา จัดอบรมถ่ายทอดศิลปะการแสดงโนรา ให้กับนักเรียน

                                  ระดับประถมศึกษา จากโรงเรียนวัดลำพดจินดาราม อำาเภอนาทวี จังหวัดสงขลา

                                  และโรงเรียนบ้านไร่ ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รวมจำนวน 30 คน

                                  ระหว่างวันที่ 6-8 เมษายน 2561 ณ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา ³⁷²

  

        2561                  สอนโนราให้กับ นักศึกษาจากสถาบัน Aswara Academy ประเทศมาเลเซีย จํานวน 2 ท่าน

                                  เพื่อนำไปแสดงศิลปะนิพนธ์ ในเดือนพฤษภาคม 2561 ระหว่างวันที่ 9-11 เมษายน 2561

                                  ณ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา ³⁷³

        2561                  ฝึกทักษะโนราและปรับพื้นฐานให้กับนักเรียน โรงเรียนห้วยยอด จังหวัดตรัง

                                  ระหว่างวันที่ 1-2 มิถุนายน 2561 ณ โรงเรียนห้วยยอด จังหวัดตรัง

        2561                  ฝึกทักษะโนราและปรับพื้นฐานให้กับเยาวชนที่สนใจโนรา โดยติดต่อประสานงาน

                                  โดย คุณวราภรณ์ อ่องเซ่ง ทายาทโนราเติม วินวาด จากกลุ่มรักษ์โนรา ตำบลคูเต่า

                                  ณ หอประชุมอเนกประสงค์แหลมโพธิ์ จังหวัดสงขลา ³⁷⁴

  

        2561                  ฝึกทักษะโนรา และปรับท่ารำพื้นฐานรวมถึงการบรรเลงดนตรีโนราให้แก่นักเรียน

                                  โรงเรียน อบจ.สงขลาพิทยานุสรณ์ และ โรงเรียนเกาะแต้วพิทยาสรรค์

                                  เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาฝีมือและทักษะทางด้านการรำโนราให้แก่นักเรียนสืบต่อไป

                                  ในวันที่ 7 มิถุนายน 2561 ³⁷⁵

        2561                  โครงการค่ายอบรมทักษะโนราและดนตรีโนรา ระหว่างวันที่ 30 กันยายน ถึง 1 กรกฎาคม 2561

                                  ณ โรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูลจังหวัดปัตตานี

        2561                  โครงการถ่ายทอดโนราภูมิปัญญาปักษ์ใต้ จัดโดยชมรมศิลปินมโนราห์จังหวัดสุราษฎร์ธานี

                                  อบรมระหว่างวันที่ 6-12 กรกฎาคม 2561 ณ โรงเรียนวัดประชาวงศาราม ตำบลกรูด

                                  อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี นักเรียนเข้าอบรมประมาณ 60 คน ³⁷⁶

        2561                  ถ่ายทอดการบรรเลงและขับร้องดนตรีโนราเพื่อไปประยุกต์ใช้ในบทละครวิทยานิพนธ์

                                  ปริญญาเอก อาจารย์สัญห์ไชญ์ เอื้อศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

                                  ระหว่างวันที่ 22-23กรกฎาคม 2561 ³⁷⁷

  

        2561                  ร่วมเป็นวิทยากรและผู้ฝึกสอน การฝึกอบรมทักษะการแสดงศิลปะและวัฒนธรรม

                                  ภาคใต้ “ศิลปะการรำมโนราห์” ระหว่างวันที่ 8-9 กันยายน 2561 ณ ห้องประชุม 4

                                  อาคารปฏิบัติการเทคโนโลยีและพัฒนานวัตกรรม มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

                                  จังหวัดนครศรีธรรมราช ³⁷⁸

        2561                  ปรับพื้นฐานโนรา ให้กับเยาวชนที่ ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนา วันอาทิตย์

                                  ณ วัดราชาธิวาส กรุงเทพมหานคร ในวันที่ 28 ตุลาคม 2561 ³⁷⁹

        2561                  โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ ส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นไทยการสืบสานมโนราห์

                                  วันที่ 16 พฤศจิกายน 2561 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชนนี สงขลา ³⁸⁰

        2561                  โครงการอบรมศิลปะการแสดงพื้นบ้านและดนตรีพื้นบ้าน

                                  จัดโดย สำนักศิลปวัฒนธรรมศรีวิชัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย จังหวัดสงขลา

                                  ระหว่างวันที่ 8-10 ธันวาคม 2561 ³⁸¹

        2562                  สอนโนราให้กับเยาวชนในจังหวัดสงขลา จำนวน 800 คน ในงานสมโภช

                                  พระบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 10 ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา

                                  วันที่ 22 พฤษภาคม 2562

        2563                  จัดทำหลักสูตรการฝึกอบรมโนราให้กับเยาวชนทั่วไปของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม

                                  ร่วมกับมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

        2564                  สอนการรำโนราและพรานให้กับนักเรียนโรงเรียนนาทวีวิทยาคมจำนวน 120 คน

  

        2564                  สอนโนราให้กับเยาวชนสำนักวัฒนธรรมสวนสุนันทา จำนวน 30 คน

  

        2564                  สอนโนราให้กับผู้จัดการร้านเกษตรพัทลุง จำนวน 2 คน

        2564                  สอนโนรานักเรียนโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย รำถวายการต้อนรับ

                                  สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้าฯ จำนวน 10 คน

        2564                  สอนนักเรียนโรงเรียนเกาะแต้วพิทยาสรรค์ จังหวัดสงขลา

 

        2564                  จัดทำโนราออนไลน์เผยแพร่ในเฟสบุ๊ค 1 ครั้ง

8.3 การเผยแพร่ ผ่านการเสวนา หรือการประชุมวิชาการต่าง ๆ

        2554                  ร่วมแสดงสัมมนาและจัดการแสดงมหกรรมโนราเยาวชน สงขลา-พัทลุง

                                  ให้กับนิสิตนักศึกษา นักเรียนในสถาบันการศึกษาเครือข่ายใกล้เคียงกับ

                                  มหาวิทยาลัยทักษิณ วันที่ 18 สิงหาคม 2554

             

      2557                    ร่วมเป็นวิทยากร ในการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เพลงบอกโนรา หนังตะลุง ลิเก ป่า

                                  ศาสตร์-ศิลป์ถิ่นใต้ที่ควรค่าการเรียนรู้และการสืบสานในวันที่ 17-18 มกราคม 2557

                                  ณ อาคารปฏิบัติการเทคโนโลยี และพัฒนานวัตกรรม มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

                                  จังหวัดนครศรีธรรมราช ³⁸³

        2558                  ร่วมเสวนาเรื่อง “กว่าจะเป็นครูโนรา : โนรายก ชูบัว” ในงานอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม

                                  เชิดชูศิลปินแห่งชาติ “มโนรายก ชูบัว” ในวันเสาร์ที่ 29 สิงหาคม 2558

                                  ณ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมและสวนบุรพาจารย์ ถนนชายวารี ตำบลระโนด อำเภอระโนด

                                  จังหวัดสงขลา

วิทยากรโนรา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นครศรีธรรมราช ³⁸⁴

        2558                  นำเสนอผลงานวิชาการ “โนราพื้นบ้าน” The InternationalConference on

                                  Development of Environment Tourism, Economics Politics Arts and

                                  Heritage (ICDETAH 2015),Terengganu Malaysia

                                  ในวันที่ 23-26 พฤศจิกายน 2558 ณ ประเทศมาเลเซีย

        2558                  สาธิตการแสดงพื้นบ้าน-โนรา (ภาษาอังกฤษ) การประชุมวิชาการนานาชาติ

                                  การแสดงพื้นบ้านในอาเซียน The Folk Performing Arts in ASEAN

                                  เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

                                  ในโอกาสฉลองพระชนมายุ 5 รอบ 2 เมษายน 2558

                                  จัดขึ้นระหว่างวันที่ 5 กันยายน 2558 ชั้น 6 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ³⁸⁵

        2559                  ร่วมเสวนาให้หัวข้อ “ไทยนาฏยคีตาอาเซียน” ในงานสัมมนาวิชาการนานาชาติ

                                  สานสัมพันธ์วัฒนธรรมอาเซียน นาฏยคีตาอาเซียน การเปลี่ยนแปลง การปรับตัว

                                  และพลังสร้างสรรค์ ปี พ.ศ. 2559 ในวันที่ 1 กันยายน 2559

                                  ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ³⁸⁶

        2559                  "East meets West" Stage Performance in Thailand บรรยายหัวข้อ

                                  ศิลปินพื้นบ้านภาคใต้สู่การศึกษา ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา กรุงเทพมหานคร

                                  ในวันที่ 15 มกราคม 2559 ³⁸⁷

        2559                  บรรยายพิเศษ ภูมิปัญญาไทยกับศิลปะการแสดง ในหัวข้อ “ภูมิปัญญาโนราใต้”

                                  ณ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร

                                  วันที่ 10 กันยายน 2559 ³⁸⁸

        2559                  ร่วมสัมมนาวิชาการ เรื่อง “การวิจัยนาฏกรรมแนวสร้างสรรค์” ในหัวข้อ

                                  โนราสร้างสรรค์ สังข์ทอง ตอน เลือกคู่ ในวันที่ 29สิงหาคม 2559

                                  ณ ห้องจูปิเตอร์ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่นกรุงเทพมหานคร ³⁸⁹

        2560                  ร่วมเสวนาทางวิชาการ “เย็นศิระเพราะพระบริบาล” เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ

                                  ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในหัวข้อ “โนราในสมัยรัชกาลที่ 9”

                                  ในวันที่ 15 พฤษภาคม 2560 ณ มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก ³⁹⁰

        2560                  เป็นวิทยากร โครงการสัมมนาศิลปะการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ เรื่อง “โนราควน”

                                  ในวันที่ 10 มกราคม 2560 ณ ห้องภูมิปัญญาศิลป์ ศูนย์ส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรม

                                  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ³⁹¹

 

                                  

        2561                  ร่วมเสวนาละครโนราร่วมสมัย ไกรทอง โนรา ชาละวัน วันที่ 31 มีนาคม 2561

                                  ละครวิทยานิพนธ์ หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาศิลปะ การแสดง)

                                  ณ โรงละครคณะศิลปกรรมศาสตร์ มรภ.สวนสุนันทา กรุงเทพมหานคร ³⁹²

  

        2562                  เข้าร่วมประชุมเพื่อกำหนดเกณฑ์การประกวดดนตรีและการแสดงพื้นบ้าน

                                  ถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พ.ศ. 2562

                                  ในระหว่างวันที่ 21-23 มกราคม 2562 ณ โรงแรมฮิป เขตห้วยขวาง กรุงเทพฯ ³⁹⁵

        2562                  เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

                                  เพื่อเตรียมการเสนอโนรา เป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้

                                  ของมนุษยชาติต่อยูเนสโก โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมเป็นประธาน

                                  ในวันที่ 21 มกราคม 2562 ณ ห้องประชุมชั้น 8 กระทรวงวัฒนธรรม ในที่ประชุม

                                  มีมติเห็นควรเสนอโนรา เป็นรายการตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ

                                  ต่อยูเนสโก ³⁹⁶

    

        2562                  เสวนาในหัวข้อเรื่อง “โนรา กับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่

                                  จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ต่อยูเนสโก" โดย ผศ.ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ และอาจารย์

                                  วีระเดช ทองคํา อาจารย์ประจําคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

                                  วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2562 โดย ชมรมทักษิณสัมพันธ์

                                  มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ³⁹⁷

        2563                  เป็นประธานคณะกรรมการจัดทำหลักสูตรอบรมโนราจำนวน 4 หลักสูตร

                                  ณ อาศรม วัฒนธรรมมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ จังหวัด นครศรีธรรมราช ในระหว่างวันที่ 27-28 มิถุนายน 2563

  

        2562                  ถ่ายทอดศิลปะการแสดงโนราเบื้องต้นให้กับแม่บ้านและสตรี ชาวไทยและญี่ปุ่น

  

        2562                  ถ่ายการรำโนราพื้นฐานและการร้องกลอนให้กับเยาวชนโรงเรียนชะอวดเคร่งธรรมวิทยา

                                  อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช

        2562                  อบรมโนราให้กับเยาวชนสถาบันการศึกษากรุงเทพมหานครโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรมและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

  
  

        2563                  จัดนิทรรศการแด่องค์ความรู้โนราให้กับผู้เข้าประกวดมีสแกรด์สงขลา ศึกษาและปฏิบัติท่ารำโนราเพื่ออนุรักษ์ศิลปะการแสดงโนราภาคใต้ให้ผู้เข้าประกวดมิสแกรนด์สงขลานำความรู้การแสดงโนราไปใช้ประโยชน์ในการประกวดระดับประเทศ ซึ่งจัดนิทรรศการในวันที่ 5 สิงหาคม 2563 อาคารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา

ทำพิธีไหว้ครูโนราให้กับเยาวชนตำบลท่าข้าม อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

8.4 ศิษย์ผู้รับการสืบทอด

        ร่วมทำพิธีครอบครูโนรา เป็นโนราคู่สวด ให้กับครูโนรา ซึ่งทำหน้าที่เป็นอุปัชฌาย์ให้กับโนรา ดังต่อไปนี้

        1. โนราไข่น้อย ดาวจรัสศิลป์ อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา, พ.ศ. 2542

        2. โนราก้องฟ้า ราชศิลป์ อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา, พ.ศ. 2547

        3. โนราแจ๊ป วิเชียรรัตน์ อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา, พ.ศ. 2560

        การถ่ายทอดศิลปะการแสดงโนรา นอกจากมีการถ่ายทอดเป็นกลุ่มขนาดใหญ่ หรือนักเรียนเยาวชนจำนวนมาก และยังมีการถ่ายทอดเฉพาะบุคคลให้กับศิษย์ จำนวน 14 คน ดังนี้

        1. นายวัฒนพล จาระโห

        2. นายพิเชษฐ์ หนองหงอก

        3. นายตะวัน จันทราศิลป์

        4. นายณัฐพล หวานนวล

        5. นายไพศาล ราชศิลป์

        6. น.ส.ไพลิน อินทกาล

        7. นายอธิบดี นิคมรัตน์

        8. นายวิระเดช ทองคำ

        9. นายณัฐพงศ์ กระจายโภชน์

        10. นายวรากร บัวกิ่ง

        11. นายกิตติศักดิ์ สะอาดจินดา

        12. นายกิตติภพ ประแก้ว

        13. นายนาบุญ สุขศรี

        14. นายอัฟฟาน เจ๊ะมะ

        แต่ละคนจะมีทักษะความสามารถดังต่อไปนี้

        1. นายวัฒนพล จาระโห หรือโนราเอ็มม่า พรเทวา อายุ 31 ปี เป็นศิลปินโนรา และอาจารย์พิเศษสอนโนราให้กับนักเรียนโรงเรียนเทศบาล 5 (วัดหัวป้อมนอก) อ.เมือง จ.สงขลา มีคณะโนราประจําเป็นของตนเอง สามารถแสดงโนราโรงครู โนราบันเทิง แสดงพรานและการแสดงโนราสร้างสรรค์ได้ทุกรูปแบบ มีทักษะในด้านดนตรีโนราเพิ่มเติม

        2. นายพิเชษฐ หนองหงอก หรือโนราไข่น้อย ดาวจรัสศิลปะ อายุ 40 ปี เป็นศิลปินโนราที่มีชื่อเสียงของภาคใต้ ถ่ายทอดการรำทำบทเพลงทับ เพลงโทน กระบวนการรำโนราใหญ่ การสร้างสรรค์การนุ่งผ้าโนราแบบโบราณและถ่ายทอดการรำกระบี่ตีท่า นำมาใช้ในการประกวดรายการ คนไทยขั้นเทพรอบชิงชนะเลิศ ทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 ปัจจุบันศิลปินโนราที่แสดงภาพยนตร์เรื่องเทริด และมีการแสดงโนราอยู่สม่ำเสมอ เช่น ศิลปินโนราชนะเลิศการประกวดโนรา จังหวัดนครศรีธรรมราช

        3. นายตะวัน จันทราศิลป์ หรือโนราตะวันจันทราศิลปะ จ.ตรัง อายุ 25 ปี ถ่ายทอดกระบวนการรำทำบท สีโต ผันหน้า และการประดิษฐ์เครื่องประดับโนรา เป็นศิลปินโนรารุ่นใหม่ มีคณะประจำของตนเอง ประกอบอาชีพอิสระ แสดงโนราโรงครู โนราบันเทิง การแสดงโนราสร้างสรรค์ และเป็นนักแสดงโนราประจำ คณะโนราสายทิพย์ เสียงเสน่ห์ จ.พัทลุง และมีผลงานชนะเลิศการประกวดโนราระดับเยาวชนของจังหวัดสงขลา กรมส่งเสริมวัฒนธรรม และรางวัลชนะเลิศการประกวดนวัตกรรมการประดิษฐ์ของสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.)

        4. นายณัฐพล หวานนวล หรือโนรานัฐพล ดาวรุ่งเป็นศิลปินโนรารุ่นใหม่ อายุ 25 ปี ได้รับการถ่ายทอดการรำทำบทสีโตผันหน้า เพลงทับเพลงโทน และการรำตัวอ่อน ปัจจุบันเป็นอาจารย์โนราประจำโรงเรียนพะตงวิทยามูลนิธิ และศิลปินโนรารับเชิญแสดงโนราโรงครู โนราบันเทิง และโนราตัวอ่อน นำความรู้โนราชุดกระบี่ตีท่าไปใช้ในการประกวดงานสร้างสรรค์ รายการคนไทยขั้นเทพรอบชิงชนะเลิศและชนะเลิศการประกวดดนตรีการแสดงโนรา ของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม

        5. นายไพศาล อิสโร หรือโนราไพศาล ราชศิลป์ อายุ 40 ปี อาจารย์ประจำโรงเรียนแสงทอง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช และเป็นศิลปินโนราอิสระรับเชิญ แสดงโนราโรงครู โนราบันเทิงให้กับคณะโนราต่าง ๆ ในจังหวัดตรัง พัทลุง และนครศรีธรรมราช ได้รับการถ่ายทอดการรำทำบทและการขับร้องกลอนแบบดั้งเดิม

        6. นางสาวไพลิน อินทกาล อายุ 30 ปี เป็นอาจารย์สอนโนราประจำโรงเรียนห้วยยอดวิทยา จ.ตรัง ได้รับการถ่ายทอดการรำทำบท สีโตผันหน้า การรำพื้นฐาน การบรรเลงดนตรี และการขับร้องทบทโนราเป็นอาจารย์เชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ด้านการสอนโนราในสถาบันการศึกษา และสร้างความเข้มแข็งในชมรมโนรา โรงเรียนห้วยยอดวิทยา อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง มาเป็นเวลา 10 ปี และชนะเลิศการประกวดโนราระดับเยาวชนของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม

        7. นายอธิบดี นิคมรัตน์ อายุ 18 ปี เป็นนักเรียนวิทยาลัยนาฏศิลป์นครศรีธรรมราช ได้รับการถ่ายทอดการรำโนราพื้นฐาน การรำทำบทสีโตผันหน้า และเพลงทับเพลงโทน และการแสดงโนราสร้างสรรค์ เป็นศิลปินโนราแสดงเพื่อความบันเทิงและการแสดงสร้างสรรค์ ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดโนราระดับเยาวชน ของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม 2 ปี ติดต่อกัน

        8. นายณัฐพงศ์ กระจายโภชน์ หรือ โนราณัฐพงศ์ หงส์ทอง อายุ 28 ปี เป็นศิลปินโนราแสดงโนราโรงครู โนราเพื่อความบันเทิงและโนราสร้างสรรค์ เป็นอาจารย์ประจำศูนย์วัฒนธรรมมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย และเป็นครูโนราประจำองค์การบริหารส่วนตำบลท่าข้าม อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ได้รับการถ่ายทอดการรำพื้นฐาน การรำทำบท และการแสดงโนราใหญ่

        9. นายวิระเดช ทองคำ หรือพรานกาว อายุ 31 ปี ปัจจุบันเป็นอาจารย์ สาขาศิลปะการแสดง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ มีความเชี่ยวชาญด้านการแสดงโนรา พราน ดนตรีโนรา และดนตรีโนราสร้างสรรค์ ได้รับการปลูกฝังถ่ายทอดกระบวนการ ดนตรี และงานสร้างสรรค์จากผู้ช่วยศาสตราจารย์ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ เป็นศิษย์ที่ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ใกล้ชิดที่สุด เป็นนักดนตรี และพรานประจำ คณะโนราธรรมนิตย์ สงวนศิลป์ หรือโนรามหาวิทยาลัยทักษิณ

        นอกจากนี้มีการถ่ายทอดด้านดนตรีให้นักดนตรี ต่อไปนี้

        1. นายวรากร บัวกิ่ง อาจารย์ อายุ 28 ปี ประจำวิชาภาษาไทย โรงเรียนวังวิเศษ อ.วังวิเศษ จ.ตรัง ถ่ายทอดด้านการรำและบรรเลงดนตรีโนรา ทำให้โรงเรียนวังวิเศษมีชมรมโนรา และดนตรีที่มีความเข้มแข็ง นักเรียนมีความสนใจอนุรักษ์การแสดงโนรา

        2. นายกิติศักดิ์ สะอาดจินดา อายุ 28 ปี เป็นศิลปินอิสระได้รับการถ่ายทอดด้านท่ารำพื้นฐานและการบรรเลงดนตรีโนรา ปัจจุบันเป็นศิลปินจัดการบริการด้านนักดนตรีโนรา แสดงโนราโรงครู โนราบันเทิง ให้กับคณะโนราต่าง ๆ ในจังหวัดนครศรีธรรมราช พัทลุง และสงขลา ที่ต้องการนักดนตรีบรรเลงประกอบการแสดง และมีประสบการณ์ เป็นนักดนตรีโนรา ประจำวงดนตรีเอกชัย ศรีวิชัย เมื่อ 10 ปีที่ผ่านมา

        3. นายกิติภพ ประแก้ว อายุ 25 ปี ศิลปินอิสระ ด้านปี่โนรา ได้รับการถ่ายทอดการใช้เพลงปี่ประกอบการรำโนราแบบต่าง ๆ และการสร้างสรรค์เพลงปี่ในการแสดงโนราปัจจุบัน เป็นศิลปินอิสระรับจ้างเป่าปี่ โนราโรงครูและโนราบันเทิงให้กับสถาบันการศึกษา และศิลปินโนราในจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส

        4. นายนาบุญ สุขศรี อายุ 28 ปี ศิลปินอิสระ ด้านดนตรีโนรา ได้รับการถ่ายทอดการบรรเลงดนตรีโนราทุกประเภท รับจ้างบรรเลงดนตรีโนราโรงครู โนราบันเทิงทุกประเภท บรรเลงดนตรีโนราให้กับศิลปินโนราในจังหวัดสงขลา

        5. นายอัฟฟาน เจ๊ะมะ อายุ 18 ปี ศิลปินดนตรีโนราโรงเรียนเดชะปัตตนะยานุกูล และมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา บรรเลงดนตรีโนราและดนตรีสากลให้กับศิลปินทั่วไปในจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส และบรรเลงดนตรีโนราประจำคณะโนราชุมนุมโนรา โรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูล จ.ปัตตานี

การถ่ายทอดศิลปะการแสดงโนราเฉพาะบุคคลให้กับศิษย์ ³⁹⁸

พิธีตัดจุก โนราก้องฟ้า ราชศิลป์ 399

อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา เดือนตุลาคม 2549

โนราธรรมนิตย์ สงวนศิลป์ เป็นอนุศาสนาจารย์

โนราโรงครู มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา ⁴⁰⁰

ระหว่างวันที่ 18 - 20 สิงหาคม 2553

พิธีตัดจุก โนราแจ๊ป ⁴⁰¹

อำเภอสะทิงพระ จังหวัดสงขลา

วันที่ 9 มีนาคม 2560

พิธีตัดจุก โนราแจ๊ป ⁴⁰²

อำเภอสะทิงพระ จังหวัดสงขลา

วันที่ 9 มีนาคม 2560

พิธีไหว้ครูโนรา วันที่ 27 ก.ค. 2560 ⁴⁰³

โครงการส่งเสริมการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมการรำโนรา

โรงเรียนวัดชัยมงคลวิทย์ จังหวัดสงขลา

ร่วมพิธีตัดจุก ผูกผ้าใหญ่ โนราตะวันจันทราศิลป์ ⁴⁰⁴

วันที่ 28 กันยายน 2560

ณ บ้านเขานายพันธุ์ อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง

ร่วมพิธีตัดจุก ผูกผ้าใหญ่ โนราไกด์ ดาวรุ่ง ศ.ธรรมนิตย์ ⁴⁰⁵

วันที่ 21 มิถุนายน 2561

ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

พิธีสู่ขวัญน้องพี่ บายสีคล้องใจ ช่อใหม่ปาริชาต วันที่ 8 กันยายน 2559 ⁴⁰⁶

มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา

เป็นการฟื้นฟูการรับน้อง-ทำขวัญแบบภาคใต้ ใช้การบายสีพับแพร

แบบพิธีกรรมโนราโรงครูแบบโบราณ

มาประยุกต์ใช้กับเยาวชนปัจจุบันกับนิสิตมหาวิทยาลัยทักษิณทั้งหมด

พิธีบายศรีสู่ขวัญแบบวัฒนธรรมภาคใต้ “สู่ขวัญน้องพี่ บายศรีคล้องใจ ช่อใหม่ปาริชาต” ⁴⁰⁷

วันที่ 9 กันยายน 2560 ณ มหาวิทยาลัยทักษิณ

การทำพิธีบายศรีแบบวัฒนธรรมภาคใต้ โดยหมอพื้นบ้านจาก ต.ควนโส อ.ควนเนียง จ.สงขลา

และใช้พับแพวเป็นเครื่องบูชา นำพาวิถีชีวิตให้สุขสดใสเหมือนแสงของพับแพว

พิธีบายศรีสู่ขวัญแบบวัฒนธรรมภาคใต้ “สืบ...พับแพวบายศรี สาน...ประเพณีรับขวัญน้อง ⁴⁰⁸ ปี 2561”

วันที่ 21 กันยายน 2561 ณ มหาวิทยาลัยทักษิณ

การทำพิธีบายศรีแบบวัฒนธรรมภาคใต้ โดยหมอพื้นบ้าน และใช้พับแพวเป็นเครื่องบูชา

นำพาวิถีชีวิตให้สุขสดใสเหมือนแสงของพับแพว