การแสดงโนราชุด "ใต้ร่มฟ้า...จักรีวงศ์" พิธีเปิดการแข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้ง 45 สงขลาเกมส์

บทที่ 5

บทสรุป และข้อเสนอแนะ

        การแสดงพิธีเปิดกีฬาแห่งชาติครั้งที่ 45 สงขลาเกมส์ ซึ่งจัดขึ้น ณ บริเวณสนามกีฬาติณสูลานนท์ จังหวัดสงขลา ซึ่งนับได้ว่าเป็นการแสดงพิธีเปิดที่ยิ่งใหญ่ และสวยงามมีการแสดงทั้งหมด 6 ชุดการแสดงได้แก่

        1. เกียรติยศทางการกีฬา เกริกไกร

        2. แสงไฟรุ่งโรจน์ เรืองรอง

        3. แผ่นดินทอง เมืองสงขลา

        4. ใต้ร่มฟ้า จักรีวงศ์

        5. สงขลามหาสนุก สุขทั้งปีที่สงขลา

        6. มหานคร แห่งความภูมิใจ

        การแสดงทั้ง 6 ชุดดังกล่าว ปรากฏเป็นภาพการแสดงที่สวยงาม เรียงตามลำดับดังนี้

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 1 เกียรติยศทางการกีฬา เกริกไกร⁵⁴
(ที่มา : เนชั่น โฟโต้, 2560)

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 2 แสงไฟรุ่งโรจน์ เรืองรอง⁵⁵
(ที่มา : เนชั่น โฟโต้, 2560)

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 3 แผ่นดินทอง เมืองสงขลา (1)⁵⁶
(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 3 แผ่นดินทอง เมืองสงขลา (2)⁵⁷
(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 4 ใต้ร่มฟ้า....จักรีวงศ์⁵⁸
(ที่มา : CanonLiFE, 2560)

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 5 สงขลามหาสนุก สุขทั้งปีที่สงขลา⁵⁹
(ที่มา : ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์, 2560)

การแสดงพิธีเปิด ชุดที่ 6 มหานคร แห่งความภูมิใจ⁶⁰
(ที่มา : Colors Mind Photography, 2560)

        โดยเฉพาะการแสดง ชุดที่ 4 “ใต้ร่มฟ้า...จักรีวงศ์” เป็นการแสดงโนราจำนวน 110 คน และนักแสดงประกอบอีก 52 คน แสดงประกอบดนตรีของการขับร้องบทโนรา เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการเทิดพระเกียรติราชจักรีวงศ์ ที่ทำให้ชาวไทยและชาวจังหวัดสงขลามีความสุขภายใต้ร่มพระบารมี การแสดงชุดนี้ใช้เวลาในการแสดง 6.20 นาที ออกแบบบทร้องเทิดพระเกียรติโดยใช้จังหวะเพลงทับเพลงโทน ซึ่งเพลงและดนตรีโนราที่ใช้เป็นองค์ประกอบหลักของการแสดงจัดเป็นเอกลักษณ์ของดนตรีโนราแบบดั้งเดิม มีการร้องรับและการตีท่ารำตามบทร้องแต่มิได้แสดงและบรรเลงตามขั้นตอนของขนบนิยมการแสดงโนรา เป็นการปรับปรุงดนตรีประกอบการทำให้อยู่ระหว่างบทร้องที่สำคัญ จำนวน 2 บท และในการแสดงที่มีการบรรเลงดนตรีซึ่งมีทั้งหมด 3 ช่วงจะมีการสอดแทรกคำบรรยายประกอบเพื่อเล่าเรื่องราว สอดแทรกขบวนแห่และการแสดงนาฏศิลป์ไทยพื้นบ้านภาคใต้ นำมาประยุกต์ให้สอดคล้องกับบทร้องและดนตรี การแสดงโนราซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักสำคัญของการแสดงชุดนี้จะมี 2 กลุ่มคือ นักแสดงหลักจำนวน 10 คน จะปรากฏเด่นอยู่บนเวทีกลางสนาม แสดงนำ และตีท่ารำละเอียดตามแบบฉบับการรำโนราดั้งเดิม นักแสดงประกอบจำนวน 100 คน จะตีท่าประกอบเพียงบางท่าแต่สอดรับและกลมกลืนกับผู้รำหลักจำนวน 10 คน และการปฏิบัติท่ารำในช่วงสุดท้ายจะใช้ท่ารำแบบเดียวกัน คือ ท่าพระจันทร์ทรงกลด ที่มีการต่อตัวเป็นลำดับชั้นขึ้นไปอย่างสวยงามแสดงได้เต็มสนาม สำหรับดนตรีและการรับรองโนราจะใช้การร้องนำและการร้องรับประสานทุกวรรคของบทร้อง นับเป็นการออกแบบการขับร้องประสานเสียงโนราแบบใหม่ที่ฟังดูนุ่มนวล อ่อนหวาน น่าฟัง สอดคล้องกับการขับร้องประกอบบทเทิดพระเกียรติซึ่งมีการประพันธ์ขึ้นใหม่จำนวน 8 บท ใช้ตอนละ 4 บท เพื่อประกอบการขับร้องและตีท่ารำ การออกแบบดนตรีและเนื้อร้องประกอบท่ารํามีรูปแบบสําคัญคือ

        1. การเปิดประกอบดนตรี จังหวะสอดสร้อย

        2. การรำประกอบบทร้องเทิดพระเกียรติ (ตอนที่ 1)

        3. การรำประกอบจังหวะนาดและกราย

        4. การรำประกอบบทร้องเทิดพระเกียรติ (ตอนที่ 2)

        5. การปิดประกอบดนตรีจังหวะเชิด

        ซึ่งกระบวนการบรรเลงและการแสดงเป็นการจัดวางการแสดงใหม่ที่ต้องการให้ผู้ชมได้รับความหลากหลายในการชมและสามารถสอดแทรกออกแบบการแสดงอื่นให้เข้ามาร่วมแสดงในกระบวนการรำทั้ง 5 ขั้นตอนได้

        กระบวนการแสดงที่สวยงามนั้น นอกจากบทร้อง ท่ารำ ดนตรี และนักแสดงดังกล่าวแล้ว แสง สี เสียง และอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบการแสดงของนักแสดงร่วม ตลอดจนการออกแบบฉาก พื้นที่ประกอบการแสดง ทำให้การแสดงชุด ใต้ร่มฟ้า...จักรีวงศ์ เป็นการแสดงที่มีความเป็นเอกลักษณ์ของชาวสงขลาที่ปรากฏออกมาในรูปการแสดงโนราอย่างชัดเจน จึงนับได้ว่าเป็นประวัติศาสตร์ของความงดงามด้านศิลปะ การแสดงโนราอีกรูปแบบอย่างที่ปรากฏในพิธีเปิด การแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 45 สงขลาเกมส์

ข้อเสนอแนะ

        1. การจัดการแสดงพิธีเปิด ในการแสดงแต่ละชุดควรใช้นักแสดงที่มีวัยและวุฒิภาวะใกล้เคียงกัน จะทำให้สะดวกและมีประสิทธิภาพในการแสดงมากยิ่งขึ้น

        2. การจัดระบบไฟส่องสว่างที่เวทีกลางสนามไม่ทั่วถึง ทำให้เห็นความเด่นชัดของท่ารำที่เวทีกลางและรอบสนามไม่ทั่วถึงและไม่ชัดเจน

        3. ควรมีการบรรเลงดนตรีสดในบางช่วงของการแสดง เพื่อให้ความสำคัญกับดนตรีประกอบการแสดงโนราเหมือนปกติธรรมชาติที่ทำการแสดงทั่วไป

        4. ผู้ทำการแสดงโนรา ควรเป็นผู้คัดเลือกและฝึกสอนผู้ร่วมแสดงด้วยตนเองอย่างน้อย 80 เปอร์เซ็นต์ จะทำให้การแสดงสวยงามมากขึ้นกว่าเดิมอีกระดับหนึ่ง

ภาวะใกล้เคียงกันจะทำให้สะดวกและมีประสิทธิภาพในการแสดงมากยิ่งขึ้น2. การจัดระบบไฟส่องสว่างที่เวทีกลางสนามไม่ทั่วถึงทำให้เห็นความเด่นชัดของท่ารำที่เวทีกลางและรอบสนามไม่ทั่วถึงและไม่ชัดเจน3. ควรมีการบรรเลงดนตรีสดในบางช่วงของการแสดง เพื่อให้ความสําคัญกับดนตรีประกอบการแสดงโนราเหมือนปกติธรรมชาติที่ทำการแสดงทั่วไป4. ผู้ทำการแสดงโนรา ควรเป็นผู้คัดเลือกและฝึกสอนผู้ร่วมแสดงด้วยตนเองอย่างน้อย80 เปอร์เซ็นต์ จะทำให้การแสดงสวยงามมากขึ้นกว่าเดิมอีกระดับหนึ่ง